بررسي ايرادات آن بر مبناي داد ه هاي زبان فارسي ، به نتایج زیر می رسند :
“در اين پژوهش نتيجة بررسي لطيفه هاي زبان فارسي بر اساس رويكرد SSTH حاکی ازآن است كه اين نظريه اگر چه قابليت توصیف داده هاي زبان فارسي را دارد، اما به دليل شيوه ی تحليل پيچيده و زمان بر آن، به نظر مي رسد كه نظرية كارآمدي براي تحليل لطيفه هاي زبان فارسي نباشد؛ زيرا در اين مقاله نشان داديم كه بدون تحليل هاي پيچيدة SSTH نيزمي توان به عدم تجانس ميان انگاره هاي متقابل دست يافت.بنابراين با توجه به نقاط ضعف اين نظريه و روش تحليل ناكارآمد آن، براي تجزيه وتحليل متون طنز از ديدگاه زبانشناسي و بررسي سازوكار متون طنز به روش مطلوب تري نيازمند هستيم كه بتواند با نقاط ضعف كمتر و روش كوتاهتري در تحليل متون طنز ما راياري كند؛ روشي كه بتواند از عهدة تحليل متون طولاني تر طنز چون داستان و حتي رمان نيزبرآيد. به نظر مي رسد نظرية عمومي طنز كلامي كه تحليل هاي وقت گير نظرية انگارة معنايي طنز را حذف مي كند و به جاي آن، از سطوح تحليل ديگري در تجزيه وتحليل لطيفه ها بهره مي برد، جايگزين بهتري براي اين نظريه باشد . ”
محرابی (1391: 121-118) پژوهشی تحت عنوان ” بررسي ساختاري زبان طنز جک‌هاي کوتاه فارسي “انجام داده است . او در بررسی جک ها ، علاوه بر جک های زبانشناختی از دسته ی دیگری از جک ها نام می برد که آنها تنها با بر هم زدن نظم منطقی روایت های جهان خارج به تولید طنز می رسند و این دسته ی اخیر راجک های غیر زبان شناختی می نامد. او سپس به میزان جذابیت جک ها می پردازد و می نویسد :
“بر اساس نتایج به دست آمده از پرسش نامه ها و تحلیل آنها به این نتیجه رسیدیم که جک های بعد نحوی کمترین میزان جذابیت را دارا بودند و جک های بعد آوایی بالاترین میزان جذابیت را دارا بودند. البته میزان تمایزجک های بعد آوایی نسبت به جذابیت دیگر دسته ها )به جز دسته ی نحوی( چندان معنی دار نبود اما به هرترتیب با مقبولیت بیشتری نسبت به دیگر دسته ها روبرو شده بود. میزان جذابیت جک های آوایی، واژگانی، غیرزبان شناسی و کاربردشناختی از متوسط بالاتر وجذابیت جک های نحوی در حد متوسط است.
بر اساس تحلیل سن آزمودنی ها تنها جک های غیرزبان شناختی بود که میان رده های سنی مختلف میانگین نمره ی معنی داری را نشان می داد؛ به عبارت دیگر جک های زبان شناختی نسبت به گروه های سنی مختلف ، نتایج مختلفی نشان می دهد .دسته ی جک های زبان شناختی بین تمام گروه های سنی دارای جذابیت است.زن ها نسبت به طنز واکنش بیشتری نشان می دهند همچنین تحصیلات نیز تأثیر منطقی و چشم گیری در تشخیص جذابیت جک ها دارد.”
گلدبرگ در پژوهش خود زبان اشاره ای آمریکا را با نظریه های انگاره ی معنایی طنز و نظریه ی عمومی طنز کلامی مورد مطالعه قرار داده است تا کارایی این نظریه ها را در تحلیل زبان اشاره ای بررسی کند و چنین نتیجه می گیرد که این نظریه ها تا حدزیادی مناسب تحلیل طنزموجود در زبان اشاره ای آمریکا هستند و تنها دسته ی کمی ازطنزها ی زبان اشاره ای آمریکا هستند که با این نظریه ها قابل بررسی نیستند و یا اینکه در تمام متغیرهای این نظریات دارای نمود نیستند. (Goldberg,2010)
2-4جمع بندی :
در این فصل در ابتدا به تاریخچه ی طنز در یونان ،روم ، قرون وسطی و رنسانس پرداخته شد و سپس نظریات معاصر در باب طنز مورد بررسی قرار گرفت . سپس مطالبی در باب مطالعات طنز در ایران ارائه شد . در بخش مبانی نظری ، مطالعه ای دقیق تر در مورد نظریه ی انگاره ی معنایی طنز و همچنین نظریه ی عمومی طنز کلامی که نظریه ی اصلی این پژوهش است ، انجام شد و مثال هایی ازانواع منابع دانش ارائه شد. در بخش مبانی عملی نیز به پژوهش های انجام یافته ی پژوهشگران ایرانی و غیر ایرانی در مورد جک ها پرداخته شد و نتایج به دست آمده ارائه گردید.
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
3-1مقدمه :
در این فصل در ابتدا به چگونگی جمع آوری داده های تحقیق خواهیم پرداخت وسپس در مورد روش تحقیق و چگونگی تجزیه و تحلیل داده ها توضیحاتی ارائه خواهد شد.
3-2داده های تحقیق :
این تحقیق درمورد یکصد جک فارسی انجام شده است . قسمت عمده ی این جک ها از سایت های اینترنتی مخصوص جک گرفته شده اند بدین ترتیب که با جستجوی کلماتی چون : جک باحال ، جکستان ، خنده بازار ، جک کده و غیره در گوگل ، این سایت ها مشخص وتمام جک ها مطالعه و بررسی شدند و هم آنهایی که در آنها ادب رعایت نشده بود و حاوی کلمات رکیک بودند و هم آنهایی امکان ارائه ی آنها به دلایل مختلف سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی در این تحقیق وجود نداشت حذف شدند . در مرحله ی بعد ، از میان جک های باقیمانده آنهایی که بار طنزآمیز کمی داشتند و در اصطلاح عامه بی مزه به حساب می آمدند نیز حذف شدند و از بین جک های باقیمانده در آن دسته ای که قومیتی را مورد تمسخر قرار می دادند ، اسم آن قومیت حذف شد و به جای آن از واژگانی چون ” یارو “و “طرف ” استفاده شد . قسمت محدودتری از جک ها ، آنهایی هستند که توسط پژوهشگر شنیده شده اند و در سایت های اینترنتی موجود نبوده اند که در مورد این دسته نیز همین روند غربالگری اتفاق افتاده است .
3-3روش تحقیق :
روش این تحقیق تحلیلی – توصیفی است . در این پژوهش این یکصد جک بر اساس نظریه ی عمومی طنز کلامی که سالواتور آتاردو و ویکتور راسکین در سال 1991 معرفی کردند ، مورد تحلیل قرار گرفته اند ، بدین صورت که شش متغیر نظریه ی عمومی طنز کلامی که شامل تقابل انگاره ، مکانیسم منطقی ، موقعیت ، هدف ، شیوه ی روایت و زبان می باشند ، به ترتیب (به شیوه ی سلسله مراتبی موجود در نظریه ) برای هر یک از جک ها مورد بررسی قرار گرفته است و نوع هریک مشخص شده است .
در صورتی که از انواع مولفه های ابهام در ایجاد طنز استفاده شده باشد ، در متغیر زبان ذکر شده است ونوع آن نیز مشخص گردیده است .
در نهایت با ارائه ی آمار توصیفی میزان پاسخگویی این نظریه در بررسی جک های فارسی مشخص شده است. همچنین میزان فراوانی انواع برخی از متغیر ها مشخص شده است. بدین ترتیب که مثلا در متغیر شیوه ی روایت در چند درصد از جک ها از شیوه ی روایت داستانی ، در چند درصد شیوه ی پرسش و پاسخ و در چند درصد سایر شیوه ها از جمله طرح معما و چیستان اتفاق افتاده است ویا میزان فراوانی هریک از انواع متغیرمکانیسم منطقی چقدر است .
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
4-1مقدمه :
در این فصل برپایه ی نظریه ی عمومی طنز کلامی به بررسی یکصد جک فارسی خواهیم پرداخت. این نظریه که توسط راسکین و آتاردو ارائه شده است دارای شش متغیر است که عبارتند از تقابل انگاره ، مکانیسم منطقی ، موقعیت ، هدف ، شیوه ی روایت و زبان .هر کدام از متغیرهای تقابل انگاره ، مکانیسم منطقی و شیوه ی روایت انواعی دارند که هر کدام از این انواع برای هر جک در نظر گرفته خواهد شد.
4-2 تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها :
1) به طرف می گن اسمت چیه ؟ میگه : حمزه س، ولی توخونه شیش کوچولو صدام می کنن.
تقابل انگاره :در این جک ، تقابل میان عادی با غیرعادی است .
مکانیسم منطقی: از نوع قیاس غلط است . شباهت میان حرف همزه با عدد شش موجب این قیاس غلط می شود و همچنین چون حرف همزه کوچک است ، گوینده به شش کوچک اشاره می کند.همین امر موجب غافلگیری و خنده می شود.
موقعیت : فرد سوال شونده ، اسم حمزه، شیش کوچولو
هدف : دارای ارزش تهی است زیرا فرد یا گروه خاصی مورد استهزاء قرارنگرفته است.
شیوه ی روایت : به صورت دیالوگ است.
زبان : زبان به کاررفته در این جک ، معمولی و محاوره ای است و تنها در کلمه ی حمزه از ابهام واژگانی از نوع هم آوایی استفاده شده است .
2) گرگه میره در خونه ی شنگول و منگول . میگه : درو وا کنین من مادرتونم. شنگول میگه : غلط کردی ، آیفون تصویری داریم.
تقابل انگاره : در این جک ، تقابل میان واقعی با غیر واقعی است . در واقع این همان تقابل میان پایان واقعی یک داستان قدیمی و پایان غیرمنتظره ی یک داستان قدیمی است . از آنجا که شنونده با این داستان قدیمی کودکان آشناست منتظر باز شدن در توسط شنگول و منگول و گول خوردن آنهاست اما با شنیدن پاسخی جدید از شنگول ، برخلاف پاسخ معمول او در
داستان اصلی ، این انگاره به کلی در ذهن مخاطب به هم می ریزد و شگفت زده می شود که این شگفتی موجب خنده می گردد. در واقع می توان گفت که این جک از طنز ناشی از تلمیح129 بهره می برد زیرا با اشاره به یک داستان قدیمی پیش می رود و اگر مخاطب از این داستان آگاه نباشد، این طنز برای او قابل درک نخواهد بود .
مکانیسم منطقی : از نوع تبادل نقش است . دیگر شنگول و منگول همان بچه های ساده ی سابق نیستند که به راحتی گول بخورند.
موقعیت :خانه ی شنگول و منگول ، گرگ ، شنگول ، منگول ، باز نکردن دروآیفون تصویری
هدف : در ظاهر شنگول و منگول است اما با نگاهی عمیق تر می توان دریافت که هدف این جک تمامی بچه های امروزی هستند که نسبت به نسل های پیشین ، به دلیل استفاده از تکنولوژی های امروزی ، آگاه تر هستند و به راحتی گول نمی خورند.
شیوه روایت : توصیفی از نوع داستانی و همچنین دیالوگ است .
زبان : زبان به کاررفته معمولی و محاوره ای است و از اصطلاحات عامیانه ای چون “غلط کردی ” استفاده شده است .
3) طرف زنش دو قلو می زاد . میره حسابداری بیمارستان میگه : ارزون حساب کنید که دوتاشم ببریم .
تقابل انگاره : تقابل میان منطقی با غیر منطقی است .
مکانیسم منطقی : از نوع نادیده گرفتن امر مشهود است چون درنهایت بچه ها متعلق به او هستند واو مجبور است که آنها راببرد.
موقعیت: حسابداری بیمارستان ، حسابدار ، دوقلو ها، پدر فرزندان
هدف : دارا ی ارزش تهی است زیرا فرد یا گروه خاصی مورد استهزاء قرارنگرفته است.
شیوه ی روایت :توصیفی از نوع داستانی و پرسش و پاسخی ( دیالوگ ) ازنوع مونولوگ است .
زبان :زبان جک معمولی و غیر مرتبط با طنز است و هیچ هنجاری را از نظر زبانی نقض نکرده است .
4) دختره میره تعلیم رانندگی . ازش می پرسن چطور بود ؟ میگه : بد نبود ، اما مربیش خیلی مذهبی بود. من هر جا می پیچیدم ، می گفت یا ابوالفضل ، یا حضرت عباس .
تقابل انگاره : در این جک ، تقابل ازنوع منطقی در برابر غیرمنطقی است .
مکانیسم منطقی : نادیده گرفتن یک امر مشهود است . چون دختر این واقعیت را که افراد در هنگام ترس نیز از کلماتی چون “یا ابوالفضل” و “یا حضرت عباس ” استفاده می کنند نادیده می گیرد و این گونه برداشت می کند که مربی چون مذهبی است در هنگام رانندگی او ازاین کلمات استفاده کرده است .
موقعیت : کلاس تعلیم رانندگی، و شخصیت های مربی و هنرجو
هدف: در ظاهر هدف این جک یک دختر است ولی شاید در لایه های عمیق تر همه ی زنان و رانندگی آنها ، هدف این جک است .
شیوه ی روایت : دیالوگ است .
زبان : معمولی و غیرمرتبط با طنز است .
5) طرف فیلم عروسیشو می ذاشته از آخر به اول می دیده . می گن این چه کاریه می کنی ؟میگه : اینجوری خیلی حال می ده ، زنم حلقش رو درمیاره ، می ده به من و میره خونه ی باباش.
تقابل انگاره : تقابل ازنوع عملی و غیر عملی است . زیرا با به عقب برگردن فیلم عروسی ، فرد به دوران مجردی باز نمی گردد.
مکانیسم منطقی: از نوع تبادل نقش است . از نقش فرد مجرد به نقش فرد متاهل .
موقعیت : خانه و فردی که فیلم عروسیش را می بیند
هدف : ، مردانی که از ازدواج پشیمان هستند .
شیوه ی روایت : توصیفی از نوع داستانی و دیالوگ است .
زبان : معمولی وغیر مرتبط

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید