بکاهد. از میان تیمارهای ترکیبی نیز تنها تیمار ۱+۱ گرم بر لیتر اسید بوریک و سولفات روی توانست تراز تغییر غلظت آهن برگ را مثبت نگهدارد. مقایسه ۲ تیمار ترکیبی دیگر برتری معنی دار تیمار ۲+۲ گرم بر لیتر اسید بوریک و سولفات روی را نسبت به تیمار ۵/۰+۵/۰ گرم در لیتر نشان می دهد. مقایسه نتایج بدست آمده نشان می دهد که محلول پاشی هر ۲ عنصر اسید بوریک و سولفات روی چه به صورت تک عنصری و چه به صورت ترکیبی اثر مثبتی بر تغییر غلظت آهن برگ دارند هر چند اثر و سهم عنصر اسید بوریک در این زمینه بیشتر و برجسته تر است. اسید بوریک باعث افزایش جذب آهن می شود۵ [۸]. کاربرد اسید بوریک باعث افزایش محتوای عناصر ماکرو و میکرو میشود[۵۵].

۴-۱-۲-۴- مس

همان طور که از جدول ۴-۲ آشکار است درصد تغییر غلظت مس در برگ درخت شاهد به میزان ۲۱ درصد مثبت بوده است. این افرایش غلظت مس برگ را ممکن است بتوان به غلظتی از مس که از طریق کود آبیاری جذب درخت شده است نسبت داد. در تیمارهای محلول پاشی با سولفات روی تا غلظت ۱ گرم بر لیتر، درصد تغییر غلظت مس برگ روندی کاهشی را نشان داد اما در غلظت ۲ گرم بر لیتر تغییری تقریبا ۲ درصدی بر غلظت مس برگ رخ داد. این شکل برهمکنش سولفات روی و مس در آزمایش حاضر برای ما قابل تفسیر نبوده است [۷۴]. بر خلاف اثر سولفات روی بر غلظت مس، محلول پاشی با اسید بوریک در غلظت ۵/۰ و ۱ گرم بر لیتر باعث تغییر غلظت بسیار مثبت و معنی دار مس برگ شد. در حالی که در غلظت ۲ گرم بر لیتر باعث کاهش حدودا ۱۰ درصدی آن شد. این نتایج می تواند اثر سینرژیستی اسید بوریک بر جذب مس را تا یک سطح مشخص را و اثر آنتاگونیستی آن را در بالاتر از آن سطح مشخص نشان دهد. اثر تیمارهای ترکیبی بر وضعیت تغییر غلظت مس برگ اثری کاهشی بود هر چند نوسان بیشتر از اثر اسید بوریک بر افزایش جذب مس گزارش شده است [۷۲ ، ۸۵].

۴-۱-۲-۵- منگنز

مطابق جدول ۴-۲ غلظت منگنز برگ در درخت شاهد کاهش ۲۶ درصدی را در پایان فصل نشان می دهد. کاربرد سولفات روی به صورت محلول پاشی با غلظت ۵/۰ گرم بر لیتر اثر مثبت معنی داری بر تغییر غلظت منگنز برگ نشان داد. اما با افزایش غلظت سولفات روی تا ۲ گرم بر لیتر نه تنها روند افزایشی غلظت منگنز برگ متوقف شد بلکه روندی معکوس غلظت منگنز کاهش معنی داری یافت. که مطابق با مشاهدات طریق و همکاران (۲۰۰۷) می باشد.
محلول پاشی اسید بوریک در غلظت ۵/۰ گرم بر لیتر درصد افت منگنز برگ را نسبت به شاهد کاهش معنی داری داد هر چند خود نیز افت ۲۱ درصدی را نشان داد. این عنصر در غلظت ۱ گرم بر لیتر افزایش ۶۳/۴ درصدی را در غلظت منگنز برگ در پایان فصل باعث شد اما با افزایش غلظت به ۲ گرم بر لیتر این میزان کاهش یافت که با مشاهدات گروهی از محققان مشابهت داشت [۷۰،۵۵، ۷۲، ۷۴، ۵۸، ۸۵]. تیمارهای ترکیبی اسید بوریک و سولفات روی کمترین غلظت (۵/۰+۵/۰ گرم بر لیتر) اثر مثبتی بر تغییر غلظت منگنز برگ داشت و با افزایش غلظت عناصر محلول پاشی شده این اثر مثبت کاسته شد به طوری که در بالاترین غلظت (۲+۲ گرم بر لیتر) افت حدودا ۱۱ درصدی غلظت منگنز را نشان داد.

جدول ۴-۲- مقایسه میانگین اثر تیمار های تغذیه ای اسید بوریک و سولفات روی به صورت محلول پاشی برگی بر میزان درصد تغییر غلظت عناصر ریز مغذی برگ
تیمار تغذیه ای (گرم بر لیتر)
تغییر غلظت عنصر برگ(%)

B
Zn
Fe
Cu
Mn
۰(شاهد)
۴۵/۹۳- j
۰۴/۱۸- j
۷۱/۲۶- ef
۶۳/۲۰ b
۲۵/۲۶-i
۵/۰Zn
۴۱/۶۱-i
۳۰/۶۴d
۲۱/۱۱- cd
۴۶/۱۳- g
۳۸/۶b
۱Zn
۳۰/۲۶- f
۳۰/۱۶۵ b
۰۷/۲۳- e
۰۴/۱۶- h
۹۸/۲۳-h
۲Zn
۸۳/۳- e
۷۶/۳۱۱ a
۳۸/۱۹- de
۹۰/۱ d
۹۸/۳۵-j
۵/۰B
۴۹/۳۷- g
۷۳/۲۶ f
۱۶/۴۳- g
۰۵/۲۰ c
۹۸/۲۰-g
۱B
۶۶/۶۶b
۸۶/۹۵ c
۹۷/۲۷ a
۵۳/۸۰ a
۶۳/۴c
۲B
۰۵/۷۸ a
۸۶/۱۳ h
۳۰/۷- c
۸۷/۹-f
۲۴/۱۲-f
۵/۰Zn+5/0B
۴۳/۴۴- h
۲۸/۱۸ g
۲۵/۳۰- f
۳۴/۲۰- i
۲۲/۷a
۱Zn+1B
۰۶/۴ d
۳۱/۳۸ e
۴۰/۳b
۴۱/۳-e
۷۲/۲d
۲Zn+2B
۱۰/۴۰ c
۴۰/۱ i
۴۹/۶- c
۷۴/۳۴- j
۸۴/۱۰-e
میانگین های دارای حروف مشترک در هر ستون از لحاظ آماری در سطح احتمال ۱ درصد آزمون دانکن تفاوت معنی داری با یکدیگر ندارند.

۴-۲- اثر محلولپاشی برگی و خوشهای اسید بوریک و سولفاتروی بر تشکیل میوه و صفات فیزیکی میوه و بذر

۴-۲-۱- تجزیه واریانس

بر اساس جدول ۴-۳ اثر مستقل نوع محلول پاشی برای همه صفات میوه نشینی و صفات فیزیکی به استثنای صفات درصد ریزش، وزن میوه، قطر میوه، نسبت طول به قطر میوه، طول بذر و حجم بذر در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار بوده است.
اثر مستقل تیمار تغذیه ای نیز برای همه صفات میوه نشینی و صفات فیزیکی به استثنای صفات قطر میوه، نسبت طول به قطر میوه، حجم میوه و حجم بذر در سطح احتمال ۱ درصد معنیدار است.
اثر متقابل دو عامل آزمایشی برای صفات وزن خوشه (نمودار۴-۱و نمودار۴-۲) و حجم میوه (نمودار۴-۳) معنی دار نشد، اما برای صفات طول میوه، قطر میوه و حجم بذر در سطح احتمال ۵ درصد و برای سایر صفات میوه نشینی و صفات فیزیکی در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار شد.

جدول۴-۳- نتایج تجزیه واریانس صفات میوه نشینی و صفات فیزیکی میوه و بذر درختان خرمای برحی حاصل از کشت بافت محلول پاشی شده با اسید بوریک و سولفات روی به صورت برگی و خوشه ای
منابع تغییرات
درجه آزادی
میانگین مربعات

درصد میوه نشینی
درصد پارتنوکارپی
درصد ریزش
وزن خوشه(کیلوگرم)
وزن میوه(گرم)
طول میوه (سانتی متر)
قطرمیوه (سانتی متر)
نسبت طول به قطر
حجم میوه (سانتی متر مکعب)
وزن بذر(گرم)
طول بذر ( سانتی متر)
قطر بذر(سانتی متر)
حجم بذر (سانتی متر مکعب)
نسبت وزنی گوشت به بذر(میوه)
بلوک
۲
۶۰/۳۹ ns
۸۵/۶۹ ns
۷۱/۲۴ ns
۴۸۴/۹**
۱۱۴/۰ ns
۰۰۳/۰ ns
۱۲۷/۰ ns
۱۳۳/۰ ns
۳۳۰/۱ ns
۰۰۱/۰ ns
۰۰۱۳/۰ ns
۰۰۱/۰ ns
۰۲۲/۰ ns
۱۳۹/۰ ns
تیمارمحلول پاشی (A)
۱
۰۸/۲۱۸۷**
۳۳/۱۰۲۳**
۲۷/۱۰۳ ns
۰۵۱/۱۱**
۱۹۶/۰ ns
۵۷۴/۰**
۴۸۶/۰*
۰۳۴/۰ ns
۶۷/۳۴**
۰۵۴/۰*
۰۲۴/۰ ns
۴۲۰/۰**
۰۰۳/۰ ns
۳۷/۱۰**
تیمار تغذیه ای (B)
۹
۳۷/۹۷۰**
۹۹/۲۴۷۴**
۱۵/۵۷۶**
۵۹۶/۱۲**
۲۷۳/۷**
۴۸۵/۰**
۲۰۷/۰*
۰۸۰/۰ ns
۳۸۸/۳ ns
۰۷۷/۰**
۲۲۵/۰**
۱۵۶/۰**
۰۶۶/۰ ns
۴۶/۳۴**
A*B
۹
۸۳/۶۳۷**
۷۴/۱۷۴۱**
۳۲/۴۴۱**
۶۱۸/۵ ns
۶۷۷/۷**
۱۱۵/۰*
۱۱۶/۰ *
۱۶۸/۰**
۲۴۹/۲ ns
۱۳۳/۰**
۰۷۳/۰**
۱۷۱/۰**
۰۳۱/۰*
۷۵/۳۱**
خطا
۳۸
۰۵/۴۷
۶۱/۱۱۸
۱۳/۱۱۸
۰۴۲/۱
۱۱۹/۰
۰۴۰/۰
۰۷۹/۰
۰۵۴/۰
۱۱/۲
۰۱۰/۰
۰۲۳/۰
۰۰۳/۰
۰۲۸/۰
۴۳/۳
کل
۵۹
۹۸/۳۱۳
۰۴/۷۳۹
۱۱/۳
۹۵/۳
۳۶/۲
۱۲/۰
۱۱/۰
۰۷/۰
۸۵/۲
۰۳/۰
۰۶/۰
۰۵/۰
۰۳/۰
۱۱/۰
ضریب تغییرات(CV)
۴۸/۲۲
۳۰/۲۴
۸۵/۱۴
۵۶/۱۶
۶۰/۳
۷۰/۶
۰۵/۱۲
۶۴/۱۷
۵۵/۱۳
۶۷/۱۳
۳۰/۸
۰۸/۸
۵۴/۱۸
۹۹/۱۴
ns، ** ، * به ترتیب غیرمعنی دار و معنی دار در سطح ۱% و ۵%

۴-۲-۲- مقایسه میانگین های اثرات متقابل

۴-۲-۲-۱- صفات میوه نشینی

نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل عامل های آزمایشی جدول۴-۴ نشان داد که بیشترین درصد میوه نشینی طبیعی در محلول پاشی برگ با اسید بوریک در غلظت ۲ گرم بر لیتر(۰۴/۶۰%) به دست آمد. تیمار ۲ گرم بر لیتر سولفات روی و تیمار ۲ +۲ گرم بر لیتر اسید بوریک و سولفات روی هر دو به صورت محلول پاشی برگی با درصد میوه نشینی بالاتر از ۵۰ درصد پس از آن قرار گرفتند هرچند از نظر آماری اختلاف معنی داری با هم نداشتند. همانطور که جدول ۴-۴ نشان می دهد، هم در محلول پاشی برگی و هم در محلول پاشی خوشه ای با افزایش غلظت اسید بوریک در تیمارهای منفرد درصد میوه نشینی طبیعی افزایش یافت گرچه که میزان افزایش این صفت در محلول پاشی برگی بیشتر از محلول پاشی خوشهای بوده است. چنین روندی در کاربرد سولفات روی به صورت تک عنصر، تیمارهای ترکیبی اسید بوریک و سولفات روی در محلول پاشی برگی نیز مشاهده می شود و با افزایش سطح سولفات روی در کاربرد منفرد آن به صورت محلول پاشی خوشه ای روندی کاهشی مشاهده می شود با این وجود که در همه سطوح نسبت به شاهد افزایش میوه نشینی مشاهده می شود.
دلیل افزایش میوهنشینی در محلول پاشی برگی نسبت به خوشه ای را احتمالا می توان به سطح گسترده برگ نسبت به خوشه و همچنین وجود روزنه ها در برگ به عنوان معبری که می تواند میزان جذب را افزایش دهد، دانست.
جدول ۴-۴ همچنین نشان می دهد کمترین میزان پارتنوکارپی(۷/۴%) در محلول پاشی خوشهای با تیمار ترکیبی با غلظت ۵/۰+۵/۰ گرم بر لیتر به دست آمد. تیماری که بیشترین میزان میوه نشینی را موجب شده جزو برترین تیمار به حساب می آید.
کمترین میزان ریزش در محلول پاشی برگ با ۵/۰ گرم بر لیتر سولفات روی میباشد ولی این تیمار بیشترین پارتنوکارپی را باعث شده است. تیمار ۲ گرم بر لیتر اسید بوریک در محلول پاشی برگی با میزان ریزش ۶۰/۳۴ درصد اگرچه میزان ریزش به نسبت بالایی دارد ولی به خاطر میزان پارتنوکارپی کم و بالاترین درصد میوه نشینی بهترین تیمار می باشد.
محلول پاشی با اسید بوریک باعث افزایش غلظت بور میوه ها، درصد جوانه زنی دانه گرده و کاهش درصد ریزش گل ها و میوه ها می شود در نتیجه باعث افزایش باروری گل ها و افزایش عملکرد میشود[۶۵]. نتایج مشابهی در پژوهش هارهاش و عبدالناصر(۲۰۱۰) مبنی بر افزایش میوه نشینی خرمای خلاص کشت بافتی محلول پاشی شده با عنصر اسید بوریک به دست آمد. همچنین آل سعید و همکاران (۲۰۰۲) نشان دادند که محلول پاشی سولفات روی باعث کاهش ریزش میوه و افزایش عملکرد در سال کم بار (season (Off شد.

جدول ۴-۴- مقایسه میانگین اثر متقابل محلول پاشی برگی و خوشهای با اسید بوریک و سولفات روی بر میوه نشینی نخل خرمای برحی حاصل از کشت بافت ۵ هفته پس از گرده افشانی
محلول پاشی خوشه
محلول پاشی برگ
۲Zn+
۲B
۱Zn+
۱B
۵/۰Zn+5/0B
۲B
۱B
۵/۰B
۲Zn
۱Zn
۵/۰Zn
۰(شاهد)
۲Zn+
۲B
۱Zn+
۱B
۵/۰Zn+5/0B
۲B
۱B
۵/۰B
۲Zn
۱Zn
۵/۰Zn
۰(شاهد)
تیمارتغذیه ای

صفات
۳۵/۹ d
۸۴/۴۲ b
۷۶/۴۶ ab
۵۹/۴۳ b
۸۷/۱۰ cd
۱۳/۱۰ cd
۵۳/۱۷ cd
۱۱/۲۱ cd
۳۷/۲۴ c
۱۵/۱۹ cd
۸۴/۵۱ ab
۹۹/۴۳ ab
۵۸/۴۰ b
۰۴/۶۰ a
۹۶/۴۶ ab
۱۷/۲۲cd
۹۳/۵۲ ab
۸۰/۲۲ c
۹۷/۹ d
۱۵/۱۹ cd
میوه نشینی طبیعی(%)
۲۴/۷۲ abc
۴۶/۱۰ gh
۷۱/۴h
۹۲/۳۲ efg
۹۹/۶۰ bcd
۷۲/۸۳ ab
۲۳/۶۸ abc
۴۹/۵۸ cdef
۶۴/۵۰ cdef
۹۷/۴۶ cdef
۰۵/۲۴ fgh
۱۷/۱۸ fgh
۲۳/۳۴ efg
۳۳/۵ h
۵۲/۱۹ fgh
۱۵/۶۸ abc
۷۱/۳۴ defg
۶۵/۶۲ bc
۱۳/۹۳ a
۹۷/۴۶ cdef
پارتنوکارپی (%)
۲۹/۱۵

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید