در گیاهان داروئی بر میزان مواد موثره تاثیر قابل توجهی دارد ( عسکر غنی و مجید عزیزی, ۱۳۸۶). انتخاب تاریخ کاشت مناسب ﺑﻪ ﻋﻠـﺖ ﺿـﺮورت اﺳـﺘﻔﺎده ﺣـﺪاﻛﺜﺮ از مناﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻃﻲ ﻓﺼﻞ رﺷﺪ ﺣـﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴـﺖ اﺳـﺖ. در کاشت خیلی زود پایین بودن دمای خاک و صدمات ناشی از یخبندان موجب استقرار ضعیف گیاهان در بهار می شود. تاﺧﻴﺮ زﻳﺎد در ﻛﺎﺷﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻛﻮﺗﺎه ﺷﺪن دوره رﺷﺪ ﮔﻴﺎه و اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮﺧﻮرد زﻣﺎن ﮔﻠﺪﻫﻲ ﺑـﺎ درﺟـﻪ ﺣـﺮارت ﻫـﺎی ﺑـﺎﻻ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﺑﺮ رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ گیاه می گذارد(ماجومدار۲۹، ۱۹۸۶).
در آزمایشی که طی دو سال در چیلان شیلی بر روی همیشه بهار انجام شد مشخص گردید که برای کسب عملکرد گل همیشه بهار میتوان آن را در هر تاریخی از ژوئن تا اکتبر کاشت. ﺭﺷــﺪ ﻭﻧﻤﻮ ﻭﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﺩﺍﺭﻭﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳــﺎﻳﺮﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﻣﺘﺎﺛــﺮﺍﺯ ﻋﻮﺍﻣﻞژﻧﺘﻴﻜﻲ ﻭ ﺯﺭﺍﻋﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷــﺪ. ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺮ ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺎﺷــﺖ ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷــﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩﻥ ﺁﻥ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﻮﺟــﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮﺩ ﻣﻲﮔﺮﺩﺩ(ﺳــﺮﻣﺪﻧﻴﺎ ﻭ ﻛﻮﭼﻜــﻲ، ۱۳۶۹).
ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺮﻣﻨﻄﻘﻪ ﻳﻚ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺎﺷﺖ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺁﺏ ﻭ هواﺋﻲ، ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻛﺎﺷﺖ ﺑﻮﺩﻥ ﺯﻣﻴﻦ، فراهم بودن آب آبیاری، بذر، رقم مورد نظر و زمان متحمل برای شیوع آفات و بیماری ها تعیین می شود (راوسون۳۰، ۲۰۰۰).
مدیریت مناسب تاریخ کاشت وابسته به شرایط آب و هوایی بویژه درجه حرارت هوا و خاک هر منطقه متغییر می باشد و بر روی عملکرد کمی و کیفی گیاه زراعی و به طور موردی در گیاهان داروئی موثر میباشد، تاریخ مناسب کاشت زمانی است که گیاه فرصت کافی برای رشد سبزینه ای و رویشی برای قبل به گل رفتن داشته باشد (باقری و همکاران، ۱۳۸۷ ). عدم کفایت رشد رویشی منجر به کاهش ذخیره غذایی، تعداد گل، کوچکی دانه، و افت عملکرد کمی و کیفی می گردد. از ﺳﻮی دﻳﮕﺮ رشد روﻳﺸﻲ طولانی نیز ﻣﻮﺟﺐ اﺗﻼف رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک و رﻗﺎﺑﺖ اﻧﺪام ﻫﺎی روﻳﺸﻲ و زاﻳﺸﻲ ﺑﺮای درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ میﮔﺮدد(ﺧﻮاﺟﻪ ﭘﻮر ، ۱۳۷۹).
۲-۲-۱اثر تاریخ کاشت بر ارتفاع گیاه:
نتایج مطالعات متعدد نشان داده است که کشت گیاه در غیر از تاریخ کاشت بهینه در هر منطقه می تواند در ارتفاع گیاه موثر باشد. به طور معمول تاخیر از زمان بهینه کشت سبب کوتاه تر شدن ارتفاع در اغلب گیاهان می شود. ﺯﻫﺘﺎﺏ سلماسی ﻭ ﻫﻤﻜﺎﺭﺍﻥ(۱۳۸۲) ﺩﺭ ﺑﺮﺭﺳــﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺳﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺎﺷﺖ(ﻓﺮﻭﺭﺩﻳﻦ تا اردیبهشت) ﺑﺮ ﺭﻭﻱ آﻧﻴﺴــﻮﻥ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﮔﻴﺎﻩ، ﺑﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺩﺭ ﻛﺸــﺖ ﻛﺎﻫــﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ. همچنین رسام و همکاران(۱۳۸۶) در بررسی تاثیر سه تاریخ کاشت (۱۰ فروردین، ۲۵ فروردین و ۹ خرداد) بر روی آنیسون اظهار داشتند که ﺣﺪﺍﻛﺜﺮ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺎﺷــﺖ ﺍﻭﻝ ﻭ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺎﺷــﺖ ﺳــﻮﻡ ﻣﺸــﺎﻫﺪﻩ ﮔﺮﺩﻳﺪ.
ﻛﺎﻫﺶ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﮔﻴﺎﻩ ﺑﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺩﺭ ﻛﺸﺖ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ با ﻛﻮﺗﺎﻩﺗﺮ ﺷــﺪﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﺷﺪ ﺭﻭﻳﺸﻲ ﮔﻴﺎﻩ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﺑﺎ ﮔﺮﻣﺎ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺍﺳﺖ (ﺯﻫﺘﺎﺏ ﺳﻠﻤﺎﺳــﻲ و همکاران،۱۳۸۲). اﻣﯿﺪﺑﯿﮕﯽوﻣﺤﺒﯽ(۲۰۰۲) ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ در اﺳــﻔﺮزه ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷﺖ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽداری داﺷﺘﻨﺪ و ﺑﻬﺘﺮﯾﻦﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷﺖ اﺳﻔرزه در شمال غربی ایران را ۱۵ اردیبهشت اظهار کردند. در بررسی بر روی اسفرزه ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷــﺖ ﻗــﺮار ﻧﮕﺮﻓﺖ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﺑﻠﻨﺪ ﺗﺮﯾﻦ ﮔﯿﺎﻫﺎن ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ۱/۲۰ ﺳــﺎﻧﺘﯽﻣﺘﺮ درﮐﺎﺷــﺖ ﭘﻨﺠﻢ، وﮐﻤﺘﺮﯾﻦآن ۸/۱۷ ﺳــﺎﻧﺘﯽﻣﺘﺮ در ﮐﺎﺷﺖ ﺳــﻮم از ﻧﻈﺮ آﻣﺎری ﻣﻌﻨﯽ دار ﻧﺒﻮد (گلوی و همکاران،.۱۳۸۶).
باقری و همکاران (۱۳۸۷) در بررسی بر روی تاثیر تاریخ کاشت بر ارتفاع بابونه نتیجه گرفتند که تاریخ های مختلف کاشت به طور معنی داری در سطح احتمال ۱درصد بر ارتفاع ساقه معنی دار بود. ثقه اسلامی و احمدی بنکدار(۱۳۸۹) در آزمایشی بر روی شنبلیله اظهار داشتند که تاریخ کاشت ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ را به ﻃﻮر ﻣﻌﻨﻲ داری ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ قرار داد، و با تاخیر در زمان کاشت کاهش یافت.
رضازاده و همکاران(۱۳۸۸) در بررسی اثر چهار ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺎﺷﺖ (۱۶ اسفند،۸ و ۲۹ فروردین،۱۹ اردیبهشت) بر روی ارتفاع بوته زنیان اظهار داشتند که تاریخ کاشت به ﺼﻮﺭﺕ ﻣﻌﻨﻲ ﺩﺍﺭﻱ ﺑﺮ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﻛﺎﻧﻮﭘﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬﺍﺷﺖ. ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﺩﺭ تاریخ های ﻛﺸﺖ ﺩﻳﺮﺗﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮﻱ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺸﺖ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺳﻮﻡ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﮔﻴﺎﻩ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺸﺖ ﺍﻭﻝ ﺑﻮﺩ. ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺑﻴﻦ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻫﺎﻱ ﻛﺸﺖ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺳﻮﻡ ﻭ ﻧﻴﺰ ﺍﻭﻝ ﻭ ﺳﻮﻡ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺁﻣﺎﺭﻱ ﻣﻌﻨﻲ دار نشد.
در آزمایشی بر روی بامیه توسط میری(۱۳۸۵) نتایج دو ساله آزمایش نشان داد که تاریخ های مختلف کاشت از نظر ارتفاع بوته، اختلاف معنی داری در سطح احتمال ۱% دارد. سینگ و همکاران (۲۰۰۵) در آزمایش دیگری بر تاثیر تاریخ کاشت بر ارتفاع شنبلیله کاهش ارتفاع بوته با تاخیر در تاریخ کشت از ۳۰ اکتبر تا ۳۰ نوامبر را گزارش کردند.
در آزمایشی که ﺑﺮ روی ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﻬﺎر و ﻧﻌﻨﺎع ﻓﻠﻔﻠﻲ انجام شد موید این بود که تاریخ کاشت بر ارتفاع همیشه بهار و نعناع فلفلی در سطح احتمال ۱درصد معنی دار بود (طهماسب پور و محمدیان ۱۳۸۵).
اصغری پور و رضوانی مقدم (۱۳۸۴) در بررسی برروی تاریخ کاشت بر ارتفاع بوته اسفرزه بیان کردند که تاریخ کاشت اثر معنی داری بر خصوصیات مورفولوژیکی گیاه شامل؛ ارتقاع گیاه، طول سنبله، تعداد برگ و تعداد پنجه در گیاه داشت. به طوری که با تاخیر در کاشت این خصوصیات از یک روند کاهشی برخوردار بودند. مکاوی(۲۰۱۲) در بررسی اثر تاریخ کاشت بر ارتفاع سیاه دانه اظهار داشت که تاریخ کاشت اثر معنی داری بر روی ارتفاع بوته داشت.
رضوانی مقدم و احمد زاده مطلق (۱۳۸۶) ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳـﯽ اﺛﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷـﺖ و ﺗﺮاﮐﻢ ﺑﻮﺗﻪ ﺑﺮ روی ﻋﻤﻠﮑﺮد و اﺟﺰاء ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺳـﯿﺎﻫﺪاﻧﻪ، آزﻣﺎﯾﺸـﯽ در ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎن ﻗﺎﯾﻨﺎت استان خراسان جنوبی انجام دادند و اظهار داشتند اﺛﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷـﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﻌﻨﯽداری بر صفت ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ داﺷـﺖ. میری و باقری(۲۰۱۳) در آزمایشی بر روی تاثیر ۵ تاریخ کاشت (۱۵ و ۲۵ سپتامبر، ۱۰ ، ۲۰ و ۳۰ اکتبر) بر روی ارتفاع بوته کانولا به این نتیجه رسیدند که تاریخ کاشت اثر معنی داری بر ارتفاع بوته کانولا می گذارد.
۲-۲-۲ اثر تاریخ کاشت بر عملکرد بذر:
عدم کشت گیاه در زمان بهینه کاشت آن گیاه علاوه بر تاثیر بر عملکرد گل می تواند بر تولید بذر نیز موثر باشد. به همین دلیل یافتن مناسب ترین تاریخ کاشت گیاه در هر منطقه حائز اهمیت فراوان است. به طور معمول تاخیر در کاشت منجر به کاهش تولید بذر در گیاهان میشود و کشت زودتر نیز ممکن است اختلالاتی در فرایند رشد و تولید بیوماس گیاهان ایجاد کند.
ﺯﻫﺘﺎﺏ سلماسی ﻭ ﻫﻤﻜﺎﺭﺍﻥ(۱۳۸۲) ﺩﺭ ﺑﺮﺭﺳــﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺳﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻛﺎﺷﺖ(ﻓﺮﻭﺭﺩﻳﻦ تا اردیبهشت) ﺑﺮ ﺭﻭﻱ آﻧﻴﺴــﻮﻥ، ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻛﻪ عملکرد گیاه، ﺑﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮﺩﺭ ﻛﺸــﺖ ﻛﺎﻫــﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ. ﺭﺣﻴﻤﻴﺎﻥ مشهدی (۱۳۷۱)ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻫﺮﭼﻪ کاشت زیره به تاخیر افتد عملکرد آن کاهش می یابد. رسام و همکاران (۱۳۸۶) در برسی تاثیر سه تاریخ کاشت (۱۰ فروردین، ۲۵ فروردین و ۹ خرداد) بر روی دانه آنیسون به این نتیجه رسیدند که ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺩﺭ ﻛﺎﺷﺖ ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻌﻨﻲﺩﺍﺭ ﻋﻤﻠﻜﺮﺩ ﺩﺍﻧﻪ ﮔﺮﺩﻳﺪ. اﻣﯿﺪﺑﯿﮕﯽوﻣﺤﺒﯽ(۲۰۰۲) ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ عملکرد دانه اﺳــﻔﺮزه ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷﺖ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽداری داﺷﺘﻨﺪ.
گلوی و همکاران(۱۳۸۶)در بررسی تاثیر ۶ تاریخ کاشت (۱۸ بهمن، ۲۸ بهمن، ۸ اسفند،۱۸ اسفند، ۲۸ اسفند و ۸ فروردین) بر عملکرد دانه گیاه داروئی اسفرزه اظهار داشتند که ﻋﻤﻠﮑــﺮد داﻧﻪ به ﻃــﻮر ﻣﻌﻨﯽ دار ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷــﺖ قرار گرفت. وﺣﺪا ﮐﺜﺮ آن در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷــﺖ دوم(۲۸ﺑﻬﻤﻦ) ﺑﺪﺳــﺖ آﻣﺪ. در تحقیقی بر روی تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد بذر شنبلیله در کشت بهاره نشان دادند که تاخیر در کشت، سبب کاهش عملکرد دانه گیاه می شود.(مالتیک و جودوجویچ، ۲۰۰۷؛ کلودزیج ،۱۹۹۸).
میرشکاری(۱۳۸۳) در آزمایشی بر روی تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه زیره سبز، اظهار داشت که بین تاریخ های مختلف کاشت عملکرد دانه، در سطح احتمال ۱ درصد اختلاف معنی دار وجود دارد. دری و علمدار(۱۳۸۴) در بررسی تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد بذر گیاه داروئی Plantago ovata نتیجه گرفتند که تاریخ کاشت هیچ گونه تاثیر معنی داری بر عملکرد بذر گیاه ندارد.
ثقه الاسلامی وموسوی (۱۳۸۷) اعلام کردند بیشترین عملکرد دانه مربوط به تاریخ کاشت زودتر در همیشه بهار بود. بالا بودن عملکرد گل و دانه در تاریخ های کاشت زودتر به دلیل طولانی تر بودن فصل رشد و استفاده از شرایط اقلیمی مناسب اوایل بهار بود. آزمایشات انجام شده روی سیاه دانه ( الحق، ۱۹۹۶) نشان داده است تاخیر در کاشت سبب کاهش عملکرد دانه میشود،آنها دلیل این کاهش را کاهش تعداد دانه در بوته و وزن هزار دانه بیان کردند. کازرانی و همکاران(۱۳۸۲) تاثیر تاریخ کاشت را بر عملکرد دانه رازیانه بررسی کردند که طی این بررسی به این نتیجه رسیدند که تاریخ کاشت برصفت یاد شده تفاوت معنی داری درسطح احتمال ۱درصد داشت.
مکاوی(۲۰۱۲) در بررسی اثر تاریخ کاشت بر روی عملکرد بذر سیاه دانه اظهار داشت که تاریخ کاشت اثر معنی داری بر روی عملکرد بذر داشت. هلالی و کرم (۲۰۱۲) در آزمایشی بر روی تاثیر سه تاریخ کاشت (۱۵ نوامبر، ۱۵ دسامبر و ۱۵ ژانویه) بر تولید و کیفیت بذر پیاز اظهار داشتند که تاخیر در کشت پیاز باعث کاهش معنا دار عملکرد بذر پیاز میشود. رضوانی مقدم و احمد زاده مطلق( ۱۳۸۶) ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳـﯽ اﺛﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷـﺖ ﺑﺮ روی ﻋﻤﻠﮑﺮد و اﺟﺰاء ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺳـﯿﺎﻫﺪاﻧﻪ، اظهار داشتند که ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷـﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﻌﻨﯽداری بر صفت عملکرد بذر داﺷـﺖ.
میری و باقری(۲۰۱۳) در آزمایشی بر روی تاثیر ۵ تاریخ کاشت (۱۵ و ۲۵ سپتامبر،۱۰ ،۲۰ و ۳۰ اکتبر) بر عملکرد بذر کانولا به این نتیجه رسیدند که تاریخ کاشت اثر معنی داری بر عملکرد بذر می گذارد. بدین صورت که بیشترین عملکرد آن در تاریخ ۲۵ سپتامبر می باشد.ابراهیم و همکاران (۲۰۱۲) در بررسی اثر ۳ تاریخ کاشت (۴ ، ۱۸ جون و ۲ جولای) بر روی ذرت اظهار داشتند که تاخیر در کاشت سبب کاهش معنی دار در عملکرد دانه گیاه می شود.صادقی و نیاکی(۲۰۱۳) در آزمایشی که در آن اثر تاریخ کاشت بر عملکرد بوته سویا مورد ارزیابی قرار گرفت نتیجه گرفتند که تاریخ کاشت اثر معنی داری بر عملکرد بذر گیاه می گذارد.دالطلب و همکاران (۲۰۱۳) در بررسی بر روی تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه گلرنگ اظهار داشتند که کشت دیر هنگام گلرنگ باعث کاهش عملکرد دانه آن می شود و بیشترین عملکرد در تاریخ کاشت اول بدست می آید.

فصل سوم
مواد و روش ها

۳-۱ بذر ماریتیغال:
بذرماریتیغال مورد استفاده در این آزمایش از شرکت پاکان بذر اصفهان تهیه شد.
۳- ۲ محل انجام تحقیق:
این تحقیق به منظوربررسی اثرتاریخ کاشت وسطوح مختلف پتاسیم برعملکردکمی وکیفی گیاه دارویی ماریتیغال (marianum L.Silybum) درسال زراعی ۱۳۹۲-۱۳۹۱درمنطقه سرحدچهاردانگه واقع دراستان فارس، شهرستان اقلید انجام شد.آزمایش در قالبفاکتوریل برپایه بلوکهای

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید