دانلود پایان نامه

مختلفی وجود دارد که از جمله میتوان به روش موازی، روش دو نیمه کردن، روش کودر ریچادسون و روش آلفای کرونباخ اشاره کرد. روش آلفای کرونباخ برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازهگیری از جملههای پرسشنامههایی است که خصیصههای مختلف را اندازهگیری میکنند. در این گونه ابزار پاسخ میتواند به خود مقدار عددی بگیرد. برای محاسبه آلفای کرونباخ از فرمول ذیل استفاده میکنیم.

به طوری که:
: نشاندهنده مجموع واریانس هر زیر مجموعه.
j: تعداد زیر مجموعه میباشد.
هر چه مقدار ضریب به دست آمده به 100% نزدیکتر باشد، بیانگر قابلیت اعتماد (پایایی) بیشتر پرسشنامه است (بازرگان و همکارانش، 1376، ص 69).
در این پژوهش جهت سنجش میزان پایایی پرسشنامه از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است که نتایج مربوط به آن در فصل چهارم تشریح میشود.
3-8- روش تجزیه و تحلیل دادهها
در این بخش به روش تجزیه و تحلیل دادههای جمع آوری شده پرداخته خواهد شد. پس از جمع آوری دادهها، ابتدا با بکارگیری آزمون فرض آماری میانگین یک جامعه، تاثیر عوامل و مؤلفهها بر موفقیت کارآفرینان مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله بعد با استفاده از آزمون تحلیل واریانس میانگین دسته عوامل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سپس با استفاده از تکنیکهای تصمیمگیری چند معیاره مهمترین عوامل مؤثر بر موفقیت کارآفرینان محاسبه شد. جهت آشنایی بیشتر با تکنیکهای تصمیمگیری مورد استفاده در این تحقیق، به بررسی اجمالی این تکنیکها در ادامه خواهیم پرداخت.
3-8-1- تکنیکهای تصمیم گیری چندمعیاره (MCDM69).
مدلهای بهینهسازی از دوران نهضت صنعتی در جهان و به خصوص از زمان جنگ دوم جهانی مورد توجه ریاضیدانان و دستاندرکاران صنعت بوده است. تاکید اصلی بر مدلهای کلاسیک بهینه سازی، داشتن یک معیار (یا یک تابع هدف) میباشد به طوری که مدل مذکور میتواند در مجموع به صورت خطی، غیر خطی و یا مخلوط باشد. اما توجه محققین در دهههای اخیر معطوف به مدلهای چندمعیار (MCDM) برای سنجش تصمیمگیریهای پیچیده شده است. در این گونه تصمیمگیریها ممکن است به جای استفاده از یک معیار سنجش بهینگی از چندین معیار سنجش استفاده شود.
این مدلهای تصمیمگیری به دودسته مدلهای چند هدفه (70MODM) و مدلهای چندشاخصه (71MADM) تقسیم می شود. مدلهای چند هدفه به منظور طراحی به کار گرفته میشوند در حالی که مدلهای چند شاخصه به منظور انتخاب گزینه برتر استفاده می شوند (اصغرپور، 1383).
3-8-2- ارزیابی و بررسی مدلهای MADM
دو دسته عمده از روشهای مختلف در استفاده از اطلاعات موجود از یک مساله MADM وجود دارد: یک دسته از روشها منشعب از مدلی مشهور به مدل غیرجبرانی و دسته دیگر منشعب از مدل دیگری معروف به مدل جبرانی میباشد.
1. مدل غیرجبرانی: شامل روشهایی میشود که در آنها مبادله در بین شاخصها مجاز نیست، یعنی مثلاً نقطه ضعف موجود در یک شاخص توسط مزیت موجود در شاخص دیگر جبران نمیشود. در این روشها هر شاخص به تنهایی مطرح بوده و مقایسه ها بر اساس شاخص به شاخص صورت میپذیرد.
2. مدل جبرانی: مشتمل بر روشهایی است که اجازه مبادله در بین شاخصها در آنها مجاز است. یعنی تغییری (احتمالاً کوچک) در یک شاخص میتواند توسط تغییری مخالف در شاخص (یا شاخصهای) دیگر جبران شود(آذر، رجب زاده، 1381). این مدل شامل سه زیر گروه میگردد که در شکل (شکل) مشخص است.

شکل (3-1): انواع مدل های تصمیم گیری در روش MADM
از آنجائی که در پژوهش حاضر جهت رتبه بندی عوامل مؤثر بر کارآفرینان برتر استان هرمزگان از تکنیکهای TOPSIS و AHP استفاده گردیده است، لذا در ادامه به توضیح اجمالی این روش میپردازیم.
3-9- معرفی تکنیک TOPSIS
اين روش در سال 1981 توسط هوانگ و يون72 ارائه گرديد. در اين روش m عامل يا گزينه به وسيله يك فرد يا گروهي از افراد تصميم گيرنده مورد ارزيابي قرار مي‌گيرند. اين تكنيك بر اين مفهوم بنا شده است كه هر عامل انتخابي بايد كمترين فاصله را با عامل ايده‌آل مثبت (مهم‌ترين) و بيشترين فاصله را با عامل ايده‌آل منفي (كم اهميت ترين عامل) داشته باشد به عبارت ديگر در اين روش ميزان فاصله يك عامل با عامل ايده‌آل مثبت و منفي سنجيده شده و اين خود معيار درجه‌بندي و اولويت بندي عوامل است(آذر و رجب زاده، 1381). مراحل اين روش عبارتند از:
تعيين ماتريس مقايسه عوامل: در اين مرحله ماتريسي رسم خواهد شد كه در سطر آن عوامل و در ستون آن افراد نظر دهنده آورده مي‌شود و در تلاقي سطر و ستون، ميزان اهميتي كه هر پاسخگو براي هر كدام از عوامل قائل شده است، آورده مي‌شود (جدول 3-1).
جدول3-1: ماتريس تصميم گيري
Nn

N2
N1
افراد
عوامل
R1n

R12
R11
A1
R2n

R22
R21
A2

Rmn

Rm2
rm1
Am
Rij: نظر فردi اُم درباره عاملj اُم که در مقیاس 5 گزینهای طیف لیکرت (1 تا 5) بیان شده است.

بهنجار كردن ماتريس تصميم‌گيري: به منظور قابل مقايسه شدن، مقياس‌هاي مختلف اندازه‌گيري ماتريس تصميم‌گيري به ماتريس بهنجار شده يا ماتريس بي‌مقياس موزون با استفاده از فرمول زیرتبديل مي‌شوند.

تعيين عامل ايده‌آل مثبت و ايده‌آل منفي: در اين مرحله بايستي عوامل كه از نظر پاسخ‌دهندگان به عنوان مهمترين عامل و كم‌اهميت ترين عوامل مشخص شده‌اند، شناسايي شوند. به عبارتی:

گزینه ایدهآل مثبت
گزینه ایدهآل منفی

محاسبه اندازه جدائی (فاصله): در اين مرحله بايستي میزان فاصله هریک از عوامل از ایدهآل مثبت
و ایدهآل منفی تعیین شود.بنابراین فاصله گزینه i اُم با ایدهآلها با استفاده از روش اقلیدسی به شرح زیر است:
فاصله گزینه i اُم از ایدهآل مثبت
فاصله گزینه i اُم از ایدهآل منفی

محاسبه ميزان نزديكي هر كدام از عوامل به عامل ايده‌آل مثبت و ايده‌آل منفي: محاسبه مقدار Ci بر اساس فرمول زیر:

و دسته بندي عوامل بر اساس ترتیبي نزولي Ci. به عبارت ديگر Ci هرچه بالاتر باشد درجه اهميت عامل بالاتر است.

3-10- معرفی تکنیک AHP
تصميم يك فعاليت روحي در انتخاب و قضاوت است و يكي از مهمترين مشخصههاي انساني است، انسان در طول زندگي خود تصميم هاي زيادي ميگيرد هر چند كه برخي از آنها اهميت چنداني برخوردار نميباشد. هر چه مسئوليت و اختيارات انسان بيشتر باشد، تصميمگيري داراي اهميت و حساسيت بيشتري مي باشد. از آنجا كه اتخاذ تصميم صحيح و به موقع ميتواند تاثير بسزايي در زندگي شخصي و اجتماعي انسانها داشته باشد، ضرورت وجود يك تكنيك قوي كه بتواند انسان را در اين زمينه ياري كند، كاملا محسوس میباشد. براي تصميم گيريهاي پيچيده، اغلب مدلهاي رياضي براي ساده كردن و خلاصه كردن مسائل واقعي استفاده ميشود تا تجزيه و تحليل سيستماتيك را ممكن سازد، استفاده از مدلهاي رياضي مزاياي ذيل را در بر دارد:
1- ساده تر بودن تجزيه و تحليل مسائل
2- تعيين هدف يسيار واضح و روشن جهت مساله
3- امكان محاسبات قياسي مناسب و راحت
اگرچه براي برخي از مسائل تصميمگيري پيچيده يا بسيار بزرگ، مدلهاي رياضي ضعيف ميباشد، زيرا تصميم گيرنده براي انتخاب و قضاوت نميتواند براي تمامي پارامترهاي مساله، مقادير كمي تعيين نمايد. به عنوان مثال انتخاب شغل شامل عواملي از قبيل حقوق، فرصت پيشرفت شغلي، محل كار و همكاران جديد ميباشد.
بنابراين پژوهشگران تحقيق در عمليات شروع به مطالعاتي در مورد يك قانون طبيعي مخفي شده در فرآيند تصميمگيري انسان كردند و توسعه مدلهاي رياضي به تدريج به سوي مدلهاي تصميمگيري رياضي با در نظر گرفتن قضاوت و انتخاب انساني متمايل شده است. در تصميم گيري چند عاملي افراد به طور ذهني و شهودي عوامل مختلفي را در تصميماتشان در نظر ميگيرند و اين مسايل باعث كاهش دقت و سرعت در تصميمگيري ميشود و تصميمگيري را تا حد زيادي به فرد تصميم گيرنده وابسته ميکند. براي رفع اين مشكل و يا حداقل كردن آثار جانبي روشهاي تصميمگيري با معيارهاي چندگانه طراحي شده است كه هر كدام از قوانين و اصول خاصي پيروي كرده و داراي مزايا و معايبي هستند. فورمن معتقد است كه يك سيستم تصميم گيري چند معياره بايد داراي خصوصيات زير باشد:
1- امكان فرموله كردن مساله و تجديد نظر كردن
2- در نظر گرفتن آلترناتيوهای مختلف
3- در نظر گرفتن شاخصها و معيارهاي مختلف
4- امكان بكارگيري شاخصهاي كمي و كيفي در فرآيند تصميمگيري
5- منظور كردن نظرات افراد مختلف در مورد گزينهها و شاخصها
6- امكان تلفيق قضاوتها براي محاسبه نرخ نهايي
7- وجود يك مبناي تئوري قوي
AHP يك روش تصميم گيري است كه تصميم گيرنده يا گروه تصميم گيري را قادر ميسازد تا مساله مورد نظر خود را شكل داده و بر اساس ساختار حاصله، مقايساتي را جهت تعيين اولويت گزينههاي مطرح در تصميم گيري انجام دهد. اين تكنيك براي اولين بار در سال ١٩٨٠ توسط توماس الساعتي مطرح شد.
فرآيند AHP مستلزم مقايسه هاي زوجي است و تصميم گيرنده كار خود را با ترسيم سلسله مراتب كلي تصميم خود شروع ميكند، سلسله مراتب عوامل و گزينههاي مختلفي كه در تصميم بايد در نظر گرفته شود را مشخص ميكند. سپس مقايسه هاي زوجي صورت ميگيرد كه به تعيين و ارزيابي عوامل منتهي میشود. در اين روش گزينهاي كه بيشترين ارزش وزني را كسب نمايد به عنوان بهترين گزينه انتخاب ميشود. از جمله مهمترين مزاياي اين روش استفاده از آن در تصميمگيري با معيارهاي كيفي ميباشد . مزيت ديگر اين روش ساختار دادن به مساله تصميم گيري با تشكيل سلسله مراتب ميباشد. طبقهبندي معيارها از بالا به پايين درخت باعث ميشود تا مسائل پيچيده به صورتي سيستماتيك توسط AHP مورد بررسي قرار گيرد. هم اكنون كاربرد AHPبيشتر در تصميمگيري سيستمهاي اقتصادی- اجتماعي از تخصيص منابع، ارزيابي عملكرد، تعيين توالي كار و ساير موارد ميباشد.
3-10-1- مراحل فرايند تحليل سلسله مراتبي
فرايند تحليل سلسله مراتبي را مي توان در پنج مرحله اصلي شامل تشكيل درخت سلسله مراتبي، مقايسه زوجي جايگزين ها و معيارهاي تحقيق، عمليات محاسبه دادهها، تحليل حساسيت و نرخ ناسازگاري ترسيم و اجرا نمود.
3-10-2 – ترسيم و تشريح درخت سلسله مراتبي
درخت سلسله مراتبي داراي سه سطح اصلي هدف، معيارها و گزينهها است كه سطح معيار آن قابل تقسيم به زير معيارهاي متعدد میباشد.
هدف: به پرسش اصلي تحقيق يا مشكلي كه قصد داريم آن را حل نماييم هدف گفته ميشود. هدف بالاترين سطح درخت سلسله مراتبي است و تنها يك پارامتر دارد كه انتخاب آن وظيفه بالاترين سطح تصميمگيري پروژه ميباشد.
معيارها: به ملاكهاي متضمن هدف و سازنده آن معيار گفته ميشود. معيارها در واقع سنگ محك هدف يا وسيله اندازهگيري آن ميباشد. هر اندازه معيارها بيشتر اجزاء هدف را پوشش دهند و بيشتر بيان كننده هدف باشند، احتمال گرفتن نتيجه دقيقتر افزايش خواهد يافت.
معيارها دومين سطح درخت سلسله مراتبي پس از هدف ميباشند. در اين سطح ميتوانيم بنا به ضرورت به تعداد مورد نياز معيار در سطح افقي ترسيم و تنظيم نماييم .معيارها قابل تقسي
م به زير معيارها و زير معيارها قابل تقسيم به زير معيارهاي بعدي مي باشند. اين وضعيت مي تواند بسته به ضرورت تا n زير معيار در سطح عمودي و افقي افزايش پيدا نمايد.
جايگزين ها: جايگزين ها در واقع منظور و مقصد هدف در درخت سلسله مراتبي ميباشند و پاسخ هدف از ميان جايگزينهاي ترسيم شده به دست ميآيد . جايگزينها آخرين سطح درخت سلسله مراتبي میباشند و بستگي به چگونگي استفاده از روش “AHP” دارد. در مواردي كه از اين تكنيك به منظور انتخاب يا اولويتبندي استفاده مي شود، عمومًا تعيين جايگزين ها توسط محقق صورت مي گيرد زيرا اوست كه تعيين ميكند از ميان كدام جايگزينها بايد انتخاب صورت گيرد يا چه جايگزينهايي بايد اولويتبندي شود (عبداللهخانی، 1380).
3-10-3- تعيين معيارها، زير معيارها و جايگزينها
3- 10- 3-1- كشف، شناسايي و دسته بندي معيارها، زير معيارها و جايگزينها
در اين بخش بايد دست كم يك نفر را كه داراي سوابق علمي و پژوهشي در زمينه هدف و مسلط به روش تحقيق باشد براي شناسايي، كشف و دسته بندي معيارها، زيرمعيارها و جايگزينها به كار گرفت.

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید