مختلف مؤثر بر بازده سرمايهگذاريهاي خود دارند.
پيشبينيهاي سود هر سهم در سرمايهگذاريها از اهميّت ويژهاي برخوردار است، زيرا در
شيوههاي ارزيابي سهام عامل مهمي تلقي ميشود و در بيشتر موارد، جزء اساسي روشهاي انتخاب سهام ميباشد. اهميت اين پيشبيني به ميزان انحرافي بستگي دارد كه با واقعيت دارد. هر چه ميزان اين انحراف كمتر باشد، پيشبيني از دقت بيشتري برخوردار است و اين مسئله براي استفاده كننده و تهيه كننده مهم تلقّي ميشود.
تصميمگيرندگان براي اتخاذ تصميمات صحيح و دقيق، نيازمند اطلاعاتي مفيد و سودمند هستند. بالتبع بيشتر اطلاعات بايد از طريق گزارشهاي مالي شركت در اختيار آنها قرار گيرد. اكثر
استفادهكنندگان بر اقلامي تأكيد دارند كه تصور ميكنند مربوطترين اطلاعات است. اطلاعات مربوط به سود هر سهم، مقياسي است كه از نظر بيشتر استفادهكنندگان با اهميّت و مربوط محسوب ميشود. مشاهدات مستقيم و غيرمستقيم مؤيد اين است كه سود هر سهم گزارش شده و سود هر سهم پيشبيني شده بر قيمت بازار سهام عادي اثر مستقيم ميگذارد و سرمايهگذاران خواستار اين اطلاعات هستند.مديريت موظف است علاوه بر سود هر سهم ارائه شده از طريق صورتهاي مالي، برآورد آتي از دورنماي شركت در قالب سود هر سهم پيشبيني شده را در اختيار استفادهكنندگان بگذارد.
تصميمگيري صحيح سبب ميشود سرمايهگذار به انتظارات و توقعات خود از سرمايه برسد و شركت با ارائه اطلاعات درست ميتواند اعتماد استفادهكننده را جلب كند.
در تحقيق حاضر، رابطه بين خطاي پيشبيني سود هر سهم و بازده غير عادي سهام شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دو مقطع زماني سال ورود به بورس و يكسال پس از ورود به بورس مورد بررسي قرار ميگيرد.
در اين فصل پس از بيان مسئله تحقيق به بيان اهميّت و ضرورت آن ميپردازيم. همچنين اهداف تحقيق را بيان ميكنيم. چارچوب نظري تحقيق كه بنيان اصلي طرح سؤال و موضوع تحقيق بوده است در اين فصل آورده شده و در ادامه به فريضههاي تحقيق و مدل تحليلي نيز اشاره شده است.
2 ـ 1 تاریخچه مطالعاتی
بيوركلارك ورايت (1979)1
بيوركلارك ورايت در مورد ميزان واكنش بازار تحقيقي انجام دادند. آنها نمونه متشكل از 276 شركت را براي دوره 10 ساله از 1965 تا 1974 مورد مطالعه و تحقيق قرار دادند. در مورد هر شركت موجود در اين نمونه و براي هر سال كه اين نمونه مورد تحقيق قرار ميگرفت، آنها تغييرات غير منتظره در سود خالص را محاسبه كردند، سپس با روش مبتني بر الگوي بازار در صدد بر آمدند بازده غير عادي سهام مربوط به تغيير غير منتظره در سود خالص را محاسبه نمايند. اين پژوهشگران با مقايسه كردن تغييرات غير منتظره سود با بازده غير عادي سهام به اين نتيجه رسيدند كه هر قدر شدت تغييرات در سود خالص غير منتظره بيشتر باشد بازار اوراق بهادار واكنش بيشتري نشان خواهد داد، اين نتيجه با كاربرد الگوي قيمت گذاري داراييهاي سرمايهاي و با روش مبتني بر سودمندي اطلاعات از نظر تصميمگيري سازگار است.
تحقيقات داخلي
محمد رضا ذاكري2 (1375) به بررسي تحليلي كوتاه مدت و بلند مدت سهام جديد الوررود در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. هدف وي از انجام اين تحقيق بررسي مقايسه بازده سهام جديد در مقايسه با بازده شاخص بورس اوراق بهادار در كوتاه مدت و بلند مدت ميباشد. نتايج تحقيق حاكي از اين ميباشد كه شركتهاي جديد طي 4 ماه اول معامله به طور متوسط 7/11% بازده اضافي (غير عادي) و در دوره بلند مدت 3 ساله 4/16% كسر بازده داشتند (ذاكري، 1375،ص 45)1.
حميد خالقي مقدم (1377)وی در رساله دکتری خود دقت پيشبيني سود شركتهاي جديد الورود به بورس اوراق بهادار تهران و عوامل موثر بر آن رابرای سالهای 1373تا 1375 مورد بررسي قرار داد.از جمله عواملی که بر دقت پیش بینی سودشرکتها موثربوده ودرتحقیق اومورد بررسی قرار گرفته،متغیرهایی چون: اندازه شرکت ،عمرشرکت ،قیمت سهام ودرجه اهرم مالی شرکت است. وی به این نتیجه رسید که بین تغییرات قیمت سهام و دقت پیش بینی سود رابطه معکوس و بین دقت پیش بینی سود و اندازه شرکت های جدید الورود به بورس اوراق بهادار تهران رابطه مستقیم وجود دارد.
عبده تبريزي و دموري (1382)در تحقيقي با عنوان شناسايي عوامل مؤثر بر بازده بلند مدت سهام جديداً پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، شركتهايي را بررسي كردند كه براي نخستين بار در بورس اوراق بهادار تهران عرضه شده بودند. در اين تحقيق شركتهاي تازه وارد به بازار طي سالهاي 1369 تا 1374 مورد بررسي قرار گرفتهاند و عوامل مؤثر بر بازده بلند مدت اين شركتها به طور خاص مورد آزمون قرار گرفته است. اين عوامل عبارت از حجم معاملات سالانه سهام، اندازه شركت و بازده كوتاه مدت حاصل از خريد و فروش سهام شركتهاي مربوط است. نتايج اين تحقيق نشان دهنده وجود بازده كوتاه مدت بيشتر سهام شركتهاي جديدالورود به بازار نسبت به شاخص بازار بوده است. بنابراين آنان عملكرد قيمتگذاري سهام شركتهاي جديدالورود به بورس را مشابه بازارهاي سرمايه در كشورهاي مختلف دانستهاند (عبده تبريزي و دموري، 1382،ص 27)2.
بهرام فر (1383)وی در مقاله ای به بررسي تأثير متغيرهاي حسابداري بر بازده غير عادي آتي سهام شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طي سالهاي 74 ـ 82 پرداخت. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان ميدهد كه متغیرهای درجه اهرم مالي، اقلام تعهدي،ارزش بازار شرکت،نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام،هزینه استقراض،توزیع سود نقدی،با بازده غیر عادی سهام رابطه معکوس دارند.درحالی که متغیرهای نرخ بازده سرمايهگذاري، رشد دارايي ثابت، تغيير در وجوه نقد عملياتي، ، رابطه مستقیمی با بازده غیر عادی دارند.
3 ـ 1 بيان مسئله
گزارشهاي مالي از مهمترين فرآوردههاي سيستم اطلاعاتي حسابداري است كه براي گروههاي مختلفي از استفادهكنندگان برون سازماني، اطلاعات مالي را در چارچوب مشخصي ارائه ميكند كه اين اطلاعات در تعيين قيمت سهام بيتأثير نيست. تغييرات قيمت سهام شركتها تحت تأثير عوامل مختلفي است. يكي از عوامل موثر بر روند قيمت سهام يك شركت نشانهها و علائمي است كه به صورت اطلاعات مختلف از داخل آن شركت انعكاس مييابد و در دسترس سرمايهگذاران قرار ميگيرد. از جمله اطلاعات منتشره از سوي شركتها، صورتهاي مالي اساسي و اعلان سود پيشبيني شده هر سهم براي سال آينده است. اين اطلاعات حسابداري نقش مهمي در تصميمگيري سرمايهگذاران در خصوص خريد، فروش و نگهداري سهام دارند.
پيشبيني سود حسابداري و تغييرات آن به عنوان يك رويداد اقتصادي از دير باز مورد علاقه سرمايهگذاران مديران، تحليلگران، پژوهشگران و اعتباردهندگان بوده است. بنا براین پيشبيني عنصر كليدي در تصميمگيريها است.
از طرفی خرید سهام شرکتهای جدیدالورود به بورس، نسبت به سایر شرکتها فرآیندی مخاطره آمیز است، زیرا به دلیل عدم سابقه معاملاتی، اطلاعات تاریخی مربوط به آنها اندک است. از سوی دیگر عدم تقارن اطلاعاتی میان مدیران وسرمایه گذاران بالقوه، مهمترین مسئله ای است که سرمایهگذاران در مورد این شرکتها با آن مواجهند. در چنین شرایطی شرکتهای جدیدالورود اطلاعاتی به بازار ارائه می کنند که بر مبنای آنها سهام قیمت یابی می شود.
شواهد تجربي نشان ميدهد سرمايهگذاران به اطلاعاتي نظير سود هر سهم اتكاء كرده و در
قيمتگذاري سهام از آن استفاده ميكنند. اين پيشبينيها بيانگر انتظارات مديريت از عملكرد آتي شركت است. بنابراين خطاي پيشبيني سود عامل مهمی در عملکرد بازار ثانویه است. پژوهشهای متعددی نیز در زمینه تبیین عوامل مؤثر در پیش بینی سود و بازده سهام وجود دارد كه بر مربوط بودن سود پيشبيني شده در تصميمگيري استفاده كنندگان صورتهاي مالي تأكيد دارند. اين پژوهشها در حوزه عرضه اوليه سهام و يا پس از چند سال فعّاليّت در بازار سرمايه هستند.
با توجه به مطالب فوق اين سؤال مطرح ميشود كه آيا خطاي پيشبيني سود هر سهم بر بازده غير عادي سهام شركتها در سال ورود به بورس تأثير ميگذارد؟ و آيا اين تأثير با گذشت يك سال از ورود شركتها به بورس همچنان وجود دارد يا تغيير ميكند؟و در صورت تغيير ناشي از چه عواملي است؟
4 ـ 1 چارچوب نظري تحقيق3
در سالهاي اخير نحوه گزارشگري و افشاي اطلاعات حسابداري مؤثر بر تصميمات استفاده كنندگان درون سازماني و برون سازماني مورد توجه محقّقين حسابداري قرار گرفته است. بسياري از تحقيقات اخير به بررسي توان پيشبيني اقلام حسابداري پرداخته است. استفادهكنندگان از صورتهاي مالي توجه بيشتر و عميقتري به قدرت پيشبيني اقلام مندرج در اين صورتها داشتهاند. از نظر تحليلگران مالي، اقلام صورتهاي مالي با توجه به ميزان توان پيشبيني در تصميمگيري ارزش دارند.
عرضه عمومي سهام يكي از متداولترين روشهاي واگذاري شركتهاي دولتي به بخش خصوصي است، بدون ترديد قيمتگذاري مناسب سهام در عرضه اوليّه براي شركتهايي كه براي نخستين بار وارد بازار سرمايه ميشوند بسيار حائز اهميّت است. زيرا اگر قيمت عرضه اوليّه سهام كمتر از واقع تعيين شود شركت به منابع مورد نياز خود دست پيدا نكرده و چنان چه قيمت عرضه اوّليّه بيش از واقع تعيين شود سرمايهگذاران ازخريد سهام خودداري ميكنند.
با وجود اين كه در اكثر كشورها، تحقيقات متعددي در خصوص سودمندي اطلاعات حسابداري در ارزشگذاري يا برآورد قيمت عرضه اوّليّه و ارتباط آن با بازده كوتاه مدت و بلند مدت سهام به عمل آمده، تحقيقاتي كه در ايران صورت گرفته انگشت شمار است (از جمله تحقيق ظريف فرد 1383، ايماني 1384 و باقر زاده 1386) ـ نتايج اين اطلاعات حاكي از اين است كه بازده بلند مدّت سهام جديد كمتر از بازده بازار است كه از آن تحت عنوان معماي عملكرد كمتر سهام جديد نام برده شده است.
از دهه 90 تاكنون تحقيقات كاربردي بيشتري در مورد تأثير متغيرهاي حسابداري بر بازده غیر عادي سهام و سودمندي اطلاعات حسابداري براي تحليلگران مالي و سرمايهگذران انجام شده است.
جدول شماره (1ـ 1) تحقيقات متعددي را كه در اين زمينه صورت گرفته در خود جاي داده و چارچوب نظري تحقيق برگرفته از اين تحقيقات ميباشد.
جدول (1 ـ 1) مطالعات انجام شده در ارتباط با متغيرهاي تحقيق
سال
محقق / محققين
متغير مورد مطالعه
يافتههاي پژوهش
1983
كوپر و تيلور4
طول دوره پيشبيني و دقت پيشبيني سود
بين طول دوره پيشبيني و دقت
پيش بيني سود رابطه منفي وجود دارد.
1992
كوك5
اندازه شركت و دقت پيشبيني سود
بين اندازه شركت و دقت پيشبيني سود رابطه مثبت معناداري وجود دارد.
2000
هارتنت و رامك6
اعتبار حسابرسي و خطاي پيشبيني سود
بين اعتبار حسابرسي و خطاي
پيشبيني سود رابطه معنادار منفي وجود دارد.
2009
يانتي و فلورنس7
اندازه شركت، طول دوره
پيشبيني، صنعت، و خطاي پيشبيني سود و بازده
خطاي پيشبيني روي عملكرد (بازده) كوتاه مدت سهام در عرضههاي اوليه اثر ميگذارد.
2001
فرت8
سود و بازده غير عادي
ارتباط معنيدار مثبت بين خطاي برآورد سود و بازده غير عادي سهام وجو دارد.
2000
آلوارز و گنزالز9
بازده بلند مدت و عرضه اوليه
بين عرضه اوليه زير قيمت و بازده بلند مدت عرضه اوليه سهام رابطه مثبت وجود دارد.
2000
اكبو و نرلي10
اهرم، نقد شوندگي و بازده بلند مدت عرضه اوليه
شركتهاي عرضه كننده سهام، داراي اهرم كمتر و نقد شوندگي بيشتر در هر يك از سه سال پس از عرضه اوليه هستند كه كاهش ريسك و بازده مورد انتظار سهامداران را تحقق ميبخشد.
2004
محمد عمران
بازده كوتاه مدت و بلند مدت
سهام انتشار يافته داراي بازده غير عادي مثبت از شروع انتشار تا يك سال بعد و بازدههاي غير عادي منفي در دوره زماني سه تا پنج ساله ميباشد.
1992
بكار

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید