این آمار، نمایی کلی از وضعیت علمی کشور بدست آوردند. ارزیابی تولیدات علمی با توجه به نقش مهم آن برای اخذ تصمیمات سیاستگذارانه یک ضرورت محسوب میشود. بدین ترتیب در این بخش به بررسی شاخصها و معیارهای ارائه شده در پژوهش و همچنین به بررسی وضعیت مقالات حوزه دانش هستهای ایران بر اساسمعیارهای ارزیابی ظاهری و شاخصهای کیفیت و نفوذ مورد بررسی قرار میگیرد.
4-2. یافته‌های پژوهش
یافتههای پژوهش حاضر شامل دادههای استخراج شده از پرسشنامه پژوهش است، به منظور بررسی شاخصها و معیارهای ارائه شده در پرسشنامه از مقیاس سنجش نگرش لیکرت استفاده شده است. بخش دیگر از یافتههای پژوهش مربوط به 683 عنوان مقاله حوزه دانش هستهای ایران در پایگاه وب آو ساینس طی سالهای 2011-2007 است، این مقالات در مرحله نخست براساس دو شاخص کیفیت و نفوذ و در مرحله دوم بر اساس معیارهای ارزیابی ظاهری مقالات مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
مرحلههای تجزیه و تحلیل دادهها
تجزیه وتحلیل سوالات مرتبط با پرسشنامه پژوهش
تجزیه و تحلیل سوالات مرتبط با مقالات حوزه دانش هستهای
تجزیه و تحلیل مقالات حوزه دانش هستهای بر اساس دو شاخص کیفت و نفوذ
تجزیه و تحلیل مقالات حوزه دانش هستهای بر اساس معیارهای ارزیابی ظاهری
۴-3. تجزیه و تحلیل سوالات و فرضیه پژوهش

۴-3-1. شاخصهای ارزیابی کیفیت و نفوذ مقالات علمی
سوال اصلی پژوهش :
معیارها و شاخصهای ارزیابی کیفیت و نفوذ تولیدات علمی در حوزه دانش هستهای در ایران کدام است؟
برای پاسخ به پرسش اصلی پژوهش، در ابتدا شاخصهای ارزیابی کیفیت و نفوذ مقالات مطالعه و استخراج شدند. سپس این شاخص ها را در قالب پرسشنامهای با 31 شاخص در اختیار متخصصین حوزه علمسنجی قرار گرفت، جدول شماره 4-1 نشان دهندۀ معیارهای استخراجی از مطالعات و بررسی‌هایی است که در غالب پرسشنامه در اختیار متخصصین قرار گرفته است
برای بررسی پرسشنامه پژوهش حاضر، ابتدا پرسشنامه بر اساس نوع شاخصهایی که ارائه شدهاست، به 3 بخش زیر تقسیم میشود.
شاخصها و معیارهای مورد نیاز برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی
شاخصها و معیارهای مورد نیاز برای ارزیابی نفوذ مقالات بر اساس نویسنده مقالات علمی
شاخصها ومعیارهای مورد نیاز برای ارزیابی نفوذ مقالات بر اساس مجلۀ چاپ کنندۀ مقالات علمی
براین اساس در این قسمت به ترتیب به بررسی این شاخص پرداخته می‌شود.
بر طبق داده‌های جدول 4-1 از میان31 شاخص ارائه شده تنها 4 شاخص میانگین امتیاز پایین‌تر از 3 بدست آورده‌اند که نشان دهنده عدم مطلوبیت این شاخص ها برای ارزیابی مقالات علمی است. از میان شاخصها هر4 شاخص که نمره پایین تر از 3 بدست آوردهاند مربوط به شاخصهای ارزیابی نفوذ نویسندگان اثر است. سایر 27 شاخص ارائه شده در پرسشنامه پژوهش که دارای میانگین امتیازات بالاتر از عدد 3 بوده‌اند، نشان دهندۀ مطلوبیت این شاخص‌ها برای ارزیابی مقالات علمی است. همه 9 شاخص ارائه شده برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی و10شاخص ارزیابی نفوذ مجلات علمی دارای مطلوبیت بودهاند. بیشترین میزان امتیاز برای شاخص شماره 26 است با میانگین امتیاز 4.5 که مطلوبیت بالایی محسوب میشود. کمترین میزان مطلوبیت مربوط به شاخص 12 است با میانگین امتیاز 2.1818 است.

جدول 4-1: « امتیاز و میانگین امتیازات شاخص‌های ارائه شده برای ارزیابی مقالات علمی براساس کیفیت و نفوذ مقالات»
ردیف
شاخص

امتیاز
میانگین
شاخصها و معیارهای مورد نیاز برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی
1
استفاده از ضریب تأثیر به عنوان شاخصی برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی
40
3.6364
2
چند نویسندگی شاخصی است برای افزایش کیفیت مقالات علمی
37
3.3636
3
برآورد کردن نیاز اطلاعاتی خواننده گان اثر در حوزه موضوعی مقاله
40
3.6364
4
ایجاد حس رضایت در خواننده اثر
37
3.3636
5
از لحاظ علمی، فاقد عیب و نقص باشد
47
4.2727
6
از لحاظ ساختاری یا ویژگیهای ساختاری، فاقد عیب و نقص باشد
41
3.7273
7
ارائه مطالب نوین در حوزه موضوعی
46
4.1818
8
توانایی علمی بالای نویسنده
38
3.4545
9
ایجاد مبنای نظری جدید درحوزه موضوعی
46
4.1818
شاخصهای ومعیارهای ارزیابی نفوذ مقالات بر اساس نویسنده اثر
10
شهرت علمی نویسنده اثر
39
3.5455
11
مدرک تحصیلی نویسنده اثر
29
2.6364
12
سابقه تدریس در دانشگاه معتبر
24
2.1818
13
تحصیل در دانشگاه معتبر
30
2.7272
14
دریافت جایزه نوبل و دیگر جوایز معتبر بین الملی
45
4.0909
15
کمبود متخصص در حوزه موضوعی نویسنده
29
2.6364
16
ارتباطات علمی نویسنده در جامعه علمی
38
3.4545
17
توانایی نویسنده در ترغیب خواننده اثر
42
3.8182
18
ضریب نفوذ مقاله
45
4.0909
19
شاخصSJR
38
3.4545
شاخص های ومعیارهای ارزیابی نفوذ مقالات بر اساس مجله چاپ کنندۀ اثر
20
قدرت حامیان نشریه
33
3
21
قدمت انتشار نشریه
39
3.5455
22
وضعیت تجربی – نظری وحرفه ای- علمی مقالات مجله
40
3.6463
23
شهرت علمی سر دبیر
41
3.7271
24
ویراستاران حرفه ای مجله
39
3.5455
25
میزان شهرت علمی اعضای هئیت تحریریه نشریه
50
4.5455
26
چکیده و نمایه شدن مجله در چکیده نامه ها و نمایه نامه‌های معتبر جهانی
46
4.1818
27
دریافت استنادات از مجلات علمی معتبرحوزه موضوعی
44
4
28
شاخص ضریب تأثیر مجله
46
4.1818
29
نسبت بالای مقالات مروری نشریه
33
3
30
شاخص ضریب نفوذ مجله
46
4.1818
31
ایجین فاکتور
44
4
۴-3-2. سوالات فرعی پژوهش
۴-3-2-1. شاخصهای ارزیابی کیفیت مقالات علمی
چه معیارها و شاخصهایی برای ارزیابی کیفیت تولیدات علمی وجود دارد و نظر صاحب‌نظران در مورد شاخص‌های استخراجی چیست؟
پس از انجام مطالعات درحوزه کیفیت و به طور ویژه در حوزه مدیریت کیفیت و علمسنجی 9 شاخص را برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی استخراج و با استفاده از پرسشنامه در اختیار مختصصین حوزه علمسنجی قرار گرفت که در جدول شماره4-2 ارائه گردیده است. همه 9 شاخص ارائه شده برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی از نظر میانگین امتیازات، امتیازی بالاتر از میانه یا به عبارت دیگر عدد 3 را بدست آوردهاند که این امرخود نشان دهندۀ نگرش مثبت متخصصان حوزه علمسنجی یا به عبارت دیگر مناسب بودن شاخصهای ارائه شده در پرسشنامه برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی است. از بین 9 شاخص ارائه شده 6 شاخص دارای میانگین امتیازات بالاتر از 3.5 و کمتر از 4، 3 شاخص دارای میانگین امتیازات بالاتر از 4 و تنها یک شاخص ارائه شده دارای میانگین امتیازات بین 3 تا 3.5 بوده است. این امر نشان دهنده مطلوبیت بالای شاخص‌های ارائه شده برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی است. از میان شاخصهای ارائه شده شاخص بینقص بودند مقاله از لحاظ علمی بیشترین امتیاز را کسب کرده است و پس آن از نوآوری و ایجاد مبنای نظری جدید حوزه موضوعی مورد بررسی بیشترین میزان مطلوبیت را در میان متخصصین کسب کرده است. ضریب تأثیر، شناخته‌شده‌ترین شاخص ارزیابی کیفیت، شاخص‌های ارزیابی ظاهری و همچنین توانایی علمی نویسندگان مقالات علمی دارای مطلوبیت بین3.5 تا 4کسب کردهاند. کم‌ترین میزان مطلوبیت را شاخص ایجاد حس رضایت در خواننده بدست آوردهاست.

جدول 4-2: « میزان مطلوبیت شاخص ها و معیارهای ارائه شده برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی»

عدم مطلوبیت
مطلوبیت
میانگین
امتیاز
شاخص های مورد نیاز برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی

ردیف

*
3.6364
40
استفاده از ضریب تأثیر به عنوان شاخصی برای ارزیابی کیفیت مقالات علمی

1

*
3.3636
37
چند نویسندگی شاخصی است برای افزایش کیفیت مقالات علمی

2

*
3.6364
40
برآورد کردن نیاز اطلاعاتی خواننده گان اثر در حوزه موضوعی مقاله

3

*
3.3636
37
ایجاد حس رضایت در خواننده اثر

4

*
4.2727
47
از لحاظ علمی، فاقد عیب و نقص باشد

5

*
3.7273

41
ازلحاظ ساختاری یا ویژگیهای ساختاری،فاقد عیب و نقص باشد

6

*
4.1818
46
ارائه مطالب نوین در حوزه موضوعی

7

*
3.4545
38
توانایی علمی بالای نویسنده

8

*
4.1818
39
ایجاد مبنای نظری جدید درحوزه موضوعی

9
۴-3-2-2 .شاخصهای ارزیابی نفوذ مقالات علمی
چه معیارها و شاخصهایی برای ارزیابی نفوذ تولیدات علمی وجود دارد و نظر صاحبنظران در مورد شاخص‌های استخراجی چیست؟
برای پاسخ به این پرسش در ابتدا شاخصهای استخراج شده از حوزه علمسنجی، جامعهشناسی و روانشناسی اجتماعی را بر اساس نفوذ نویسنده مقاله و مجله چاپ کنندۀ مقاله تفکیک شد و برای پاسخ به این پرسش 10 شاخص برای ارزیابی نفوذ نویسنده مقاله و 12 شاخص برای ارزیابی نفوذ مجلات چاپ کنندۀ مقالات علمی در غالب پرسشنامه در اختیار11 نفر متخصص حوزه علمسنجی قرار گرفت.
در جدول شماره‌ی 4-3 به بررسی شاخصهای ارائه شده برای ارزیابی نفوذ نویسندگان مقالات علمی پرداخته شده است، از 10 شاخص ارائه شده در پرسشنامه برای ارزیابی نفوذ مقالات علمی بر اساس نویسنده اثر، 6 شاخص میانگین امتیاز بالاتر از عدد 3 بدست آوردهاند،یعنی این شاخصها از نظر متخصصین دارای مطلوبیت برای ارزیابی نفوذ نویسنده مقالات علمی بودهاند. 4 شاخص نیز میانگین امتیازات پایینتر از3 کسب کردهاند، که این 4 شاخص از نظر متخصصان مطلوبیت لازم را برای ارزیابی نفوذ مقالات علمی دارا نبودهاند. از میان 6 شاخص موجود 2 شاخص میانگین امتیازات بین 3 تا 3.5 و 2 شاخص دارای میانگین امتیازات 3.5 تا 4 و 2 شاخص باقی مانده دارای میانگین امتیازات بالاتر از 4 هستند.
جدول 4-3 : « میزان مطلوبیت شاخصها و معیارهای ارائه شده برای ارزیابی نفوذ نویسنده مقالات علمی»
عدم مطلوبیت
مطلوبیت
میانگین
امتیاز
شاخصهای مورد نیاز برای ارزیابی نفوذ مقالات بر اساس نویسنده مقاله

ردیف

*
3.5455
39
شهرت علمی نویسنده اثر

1
*

2.6364
29
مدرک تحصیلی نویسنده اثر

2
*

2.1818
24
سابقه تدریس در دانشگاه معتبر

3

*
2.7273
30
تحصیل در دانشگاه معتبر

4

*
4.0909
45
دریافت جایزه نوبل و دیگر جوایز معتبر بین الملی

5
*

2.9091
29
کمبود متخصص در حوزه موضوعی نویسنده

6

*
3.4545
38
ارتباطات علمی نویسنده در جامعه علمی

7

*
3.8182
42
توانایی نویسنده در ترغیب خواننده اثر

8

*
4.0909
45
ضریب نفوذ مقاله

9

*
3.4545
38
SJR شاخص
10

جدول شماره 4-4 به بررسی 12 شاخص ارائه شده در پرسشنامه بر اساس نفوذ مجله چاپ کننده مقاله علمی پردا
خته است، همه 12 شاخص میانگین امتیازات بالاتر از 3 بدست آوردهاند که نشان دهندۀ مطلوبیت این شاخصها برای ارزیابی نفوذ مجلات چاپ کننده مقالات علمی است. از میان این شاخصها3 شاخص دارای میانگین امتیازات بین 3 تا 3.5، 4 شاخص دارای میانگین امتیازات 3.5 تا4 ،4 شاخص میانگین امتیازات بین 4 تا 4.5 بودهاند و 1 شاخص دارای میانگین امتیاز بالاتر از 4.5 بودهاست. از میان شاخصهای ارائه شده شاخص چکیده و نمایه شدن مجله در چکیدهنامهها و نمایهنامه‌های معتبر علمی بیشترین میزان مطلوبیت را به خود اختصاص دادهاست و کمترین میزان مطلوبیت مربوط به شاخص قدرت حامیان نشریه با میانگین امتیازات 3 است، آنچه مشخص است این است که بیشتر شاخصهای ارائه شده برای ارزیابی نفوذ مجلات علمی دارای مطلوبیت بالای 3.5 بودهاند که این امر نشان دهندۀ مناسب بودن شاخصهای ارائه شده از دیدگاه متخصصان حوزه علمسنجی است.
جدول 4-4 : « شاخصها و معیارهای ارائه شده برای ارزیابی نفوذ مجلات چاپ کننده مقالات علمی »

عدم مطلوبیت
مطلوبیت
میانگین
امتیاز
شاخص های مورد نیاز برای ارزیابی نفوذ مجلۀ چاپ کننده مقاله

ردیف

*
3
33
قدرت حامیان نشریه

1

*
3.5455
39
قدمت انتشار نشریه

2

*
3.6364
40
وضعیت تجربی – نظری وحرفه ای- علمی مقالات مجله

3

*
3.0909
34
شهرت علمی

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید