باید ریاضیات را درک کنیم؟ ریاضیات پیش آهنگ دانش‌هاست. هر کس که می‌خواهد درست بیندیشد و بهتر فکر کند، ناگزیر است که با ریاضیات آشنا شود. علمای ریاضی و دانشمندان در رشته‌های مختلف بر این باورند هر علمی که زیر بنای دانش ریاضی نداشته باشد علم نیست. بر اساس این اندیشه بزرگ باور فرهنگی مربیان در این راستا حائز اهمیت بسیار خواهد بود تا بتوانند بستر لازم را برای تعمیق این مؤلفه فراهم نمایند. در چنین شرایطی نظام تعلیم و تربیت می‌تواند مدعی و منادی احیاء دانش ریاضی به عنوان زیرساخت و مفروضه اصلی در تمامی دروس علوم پایه‌های تحصیلی باشد. در دنیای امروز علم ریاضی به منزله خون در پیکره عظیم سایر علوم می‌باشد. آموزش ریاضیات نه تنها یک علم است بلکه الگویی است برای آموزش صحیح سایر علوم. ذهن‌های خلاق، مبتکر و جسور به منظور پاسخگویی به سؤالات پیرامون خود، بی‌شک منتج از یک نظام یافتگی است که ماهواً دانش ریاضی این توانایی را خواهد داشت، تا آن را احیا کند. فتح کرات آسمانی، پرتاب سفینه‌ها، ساخت زیر دریایی‌های هسته‌ای و ورود به دنیای فرا پیچیده با برخورداری از ده‌ها، صدها و هزارها تکنولوژی مدرن که هر کدام پاسخگوی بخشی از معضلات جامعه بشری در این هزاره شگرف می‌باشد(مهدی، ۱۳۸۳، ۷). از این رو می‌توان گفت آموزش صحیح ریاضی یعنی آموزش صحیح همه علوم. بنابرین آموزش ریاضیات از اهمیت زیادی برخوردار است.
۱-۴- اهداف پژوهش:
پژوهش حاضر با هدف کلی: ” طراحی درس افزار ریاضی(۱) وتأثیر آن بر یادگیری دوبعدی دانش‌آموزان پسر پایه اوّل دبیرستان‌های ناحیه یک کرمانشاه در سال تحصیلی۹۳-۹۲ براساس طبقه‌بندی آندرسون” طراحی شده است.
در راستای هدف کلی مطرح شده اهداف ویژه زیر در نظر گرفته شده است:
۱-۴-۱- اهداف ویژه:
۱-تعیین میزان تأثیر استفاده از درس‌افزار آموزش ریاضی بر میزان یادگیری در بعد دانش(طبقه‌بندی امور واقعی، مفهمومی و روندی) دانش‌آموزان مورد مطالعه براساس طبقه‌بندی آندرسون
۲- تعیین میزان تأثیر استفاده از درس‌افزار آموزش ریاضی بر میزان یادگیری در بُعد فرایند شناختی(طبقه‌بندی تحلیل کردن وارزیابی) دانش‌آموزان مورد مطالعه براساس طبقه‌بندی آندرسون
۳- تعیین میزان تأثیر رابطه فرضیه‌های پژوهش بین روش تدریس مطرح شده با سطح یادگیری دانشآموزان مورد مطالعه.

۱-۴-۲-فرضیه‌های کلی:
استفاده از درس‌افزار آموزش ریاضی بر میزان یادگیری و یادداری تاثیر دارد.
با توجه به فرضیه اصلی فرضیه‌های ویژه زیر طراحی شده است.
۱-۴-۳- فرضیههای ویژه:
۱-آموزش با استفاده از درس‌افزار طراحی شده ریاضی بر اساس طبقه‌بندی آندرسون بر میزان یادگیری و یادداری در سطح دانش فراگیران تأثیر دارد.
۲- آموزش با استفاده از درس‌افزار ریاضی بر اساس طبقه‌بندی آندرسون بر میزان یادگیری و یادداری در بُعد فرایند شناختی فراگیران تأثیر دارد.
۳- آموزش بر اساس روش‌ تدریس مطرح شده بر میزان یادگیری و یادداری فراگیر تأثیر دارد.

تعاریف مفاهیم و اصطلاحات
۱-۵-تعاریف نظری:
درس‌افزار: به نرم‌افزارهای معلم ساخته اطلاق می‌گردد که به صورتی هدفمند ونظام‌مند یادگیری را سازماندهی کرده ورویکردی جدید از سیستم های آموزشی ارائه می‌دهد.(اسکندری، ۱۳۸۸، ۸ )
طبقه‌بندی دو بعدی آندرسون: یک نوع طبقه‌بندی حوزه شناختی بر پایه یادگیری، آموزش و سنجش است. این طبقه‌بندی در دو بعد دانش و بعد فرآیند شناختی وجود دارد.
۵-۳)بعد دانش: شامل دانش امور واقعی، دانش مفهومی، دانش روندی و دانش فرا شناختی است.
۱-۵-۴)بُعد فرآیندشناختی: دربرگیرنده به یادآوردن، فهمیدن، به کاربستن، تحلیل کردن، ارزیابی و آفریدن است.

تعاریف عملیاتی
۱-۵-۵)درس‌افزار: درس‌افزار مورد نظر در این پ‍ژوهش درس‌افزار ریاضی است که به صورت تعاملی دارای صوت، تصویر، متن، انیمیشن است که درآن از نرم‌افزارهای کپتیویت ۴، ماکرومدیا فلش cs5 و نرم‌افزار اتوپلی ورژن ۴ استفاده شده است و هدف آن آموزش درس ریاضی مبحث تابع می‌باشد. (اسکندری، ۱۳۸۸، ۸ )
۱-۵-۶)طبقه دو بعدی آندرسون: منظور از طبقه‌بندی آندرسون در این پژوهش میزان تأثیر درس‌افزار بر یادگیری دانش‌آموزان در دو بعد دانش (طبقه‌های امور واقعی، مفهومی و روندی) و بعد فرآیند شناختی (طبقه‌های یادآوردن، فهمیدن، ‌بکاربستن، تحلیل کردن و ارزیابی) به کمک سؤالات پس آزمون می‌باشد.
۱-۵-۷)بعد دانش: منظور از بعد دانش در این پژوهش میزان تأثیر درس‌افزار بر یادگیری دانش‌آموزان به کمک سؤالات شماره ۱، ۲، ۳و ۴ در سطح دانش واقعی، سؤالات ۵ و ۶ و ۷ در سطح مفهومی و سؤالات ۸ و ۹ و ۱۰ در سطح روندی پس آزمون می‌باشد.
۱-۵-۸) بعد فرآیند شناختی: منظور از بعد فرآیند شناختی در این پژوهش میزان تأثیر درس‌افزار
بریادگیری دانش‌آموزان به کمک سؤالات پس آزمون در سطح‌های یادآوری، فهم، به کار بستن، تحلیل کردن و ارزیابی می‌باشد.

۲-۱. مقدمه:
در این فصل با توجه به موضوع پژوهش، ابتدا مباحثی مرتبط با مفهوم روش تدریس، ویژگی‌های تدریس، روش‌های نوین یاددهی و یادگیری مورد بررسی قرار می‌گیرد و در ادامه آن مفهوم چندرسانه‌ای، یادگیری الکترونیک، درس‌افزار و ویژگی‌های آن تشریح می‌شود و هم‌چنین چرایی آموزش ریاضی بررسی می‌شود.
در بخش بعد پژوهش‌های مرتبط با موضوع که در داخل کشور و یا خارج از کشور انجام گرفته‌اند، مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

۲-۲. تعریف واژه‌ها:
۲-۲-۱. روش تدریس: عبارت است از راه منظم، با قاعده و منطقی برای ارائه درس و در واقع برنامه‌ای مدوّن و از پیش تعیین شده برای رسیدن به اهداف مورد نظر معلم که بر اساس آن هدف‌های کوتاه مدت و بلند مدت، محقق می‌گردد. اصطلاح تدریس، اگر چه در متون علوم تربیتی مفهومی آشنا به نظر می‌رسد، اکثر معلمان و مجریان برنامه‌های درسی با معنی و ماهیّت درست آن آشنایی دارند. برداشت‌های مختلف معلمان از مفهوم تدریس می‌تواند در نگرش آنان نسبت به دانش‌آموزان و نحوه‌ی کار کردن با آنها تأثیرمثبت یا منفی بر جای گذارد. برداشت چندگانه از مفهوم تدریس می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از مهمترین آنها ضعف دانش پایه و اختلاف در ترجمه و برداشت نادرست معلمان از دیدگاه‌های مختلف تربیتی است. گاهی آشفتگی و اغتشاش در درک مفاهیم تربیتی به حدی است که بسیاری از کارشناسان، معلمان و دانشجویان این رشته مفاهیمی چون پرورش، آموزش، تدریس و حرفه آموزی را یکی تصور می‌کنند و به جای هم به کار می‌برند. این مفاهیم اگر چه ممکن است در برخی جهات وجوه مشترک و در هم تنیده داشته باشند، اصولاً مفاهیم مستقلی هستند و معنای خاص خود را دارند .(گانیه، ۱۹۸۵، ۹۶)

در روش تدریس نیز آشنایی با واژه‌های زیر ضرورت دارد:
روش: تلاش برنامه‌ریزی شده جهت دستیابی به مطلوب را روش گویند. بنابراین اگر تلاشی بدون برنامه‌ریزی صورت گیرد، آن کار روش‌مند نخواهد بود. همچنین برنامه‌ریزی بدون تلاش و کوشش جهت دستیابی به مطلوب نیز تحت مقوله‌ی روش‌ها قرار نمی‌گیرد.
تدریس: فعالیت دوجانبه یا کنش متقابل را بین فرادهنده و فراگیر با هدف یادگیری تدریس گویند. نکته‌ی اساسی این نوع فعالیت، دو جانبه بودن آن است که روانشناسی ارتباط، زمینه ساز این مسأله خواهد بود. گفته شده است، مجموعه‌ی اعمال سنجیده‌ی منطقی و پیوسته که معلّم به منظور ارایه درس انجام می‌دهد، فرآیند تدریس نامیده می‌شود. (گانیه، ۱۹۸۷، ۳۸ )

چهار ویژگی خاص در تعریف تدریس وجود دارد که عبارتند از :
– وجود تعامل بین معلم و دانش‌آموزان
– فعالیت بر اساس اهداف معین و از پیش تعیین شده
– طراحی منظم با توجه به موقعیت و امکانات
– ایجاد فرصت و تسهیل یادگیری . ”

۲-۲-۲. روش‌های نوین یادگیری و یاددهی: رویکرد یادگیری۶ به چگونگی برخورد یادگیرندگان با مطالبی که میخواهند یاد بگیرند اشاره میکند.(سیف، ۱۳۸۸، ص ۲۷۱) بر این اساس یادگیری و یاددهی نوین، آن است که باعث تغییر نگرش در یادگیرنده گردیده و انطباق مطالب با شیوه‌های استاندارد آموزشی است. در واقع روش های نوین یا “فعال” آن است که در آن مشارکت دانش‌آموز و معلم محرز باشد و به جای انتقال مطالب به دانش آموز، به افزایش توانایی یادگیرنده در فرآیند یادگیری عنایت داشته باشد. امروزه شیوه های نوین و فعال تدریس، توجه مسئولان و دبیران را به خود جلب کرده است. در این شیوه فراگیر، علایق و توانمندی‌های او در مرکز توجه قرار دارد و معلّم تلاش می‌کند تا توانایی فراگیران را در مهارت‌های گوش دادن، گفتن، خواندن، نوشتن، استدلال، مقایسه، تطبیق، تجزیه و تحلیل، سازندگی و خلاقیت تقویت کند و با توجه به این موضوع محتوای درسی را در کلاس ارائه می‌دهد.۷
پاره‌ای از این روش‌ها در ادامه آورده شده است:
۲-۲-۲-۱. روش توضیحی: عبارت است از انتقال مستقیم داده به دانش‌آموزان با استفاده از مطالب چاپی (کتاب و جزوه) و یا بوسیله‌ی سخنرانی.
۲-۲-۲-۲. روش‌سخنرانی: در روش سخنرانی معلم کم و بیش بدون وقفه در کلاس صحبت می‌کند شاگردان به سخنان معلم گوش می‌دهند، یادداشت بر می‌دارند و سپس درباره سخنان معلم می‌اندیشند. ولی با او گفتگو نمی‌کنند هدف فقط ارائه داده از سوی معلم به دانش‌آموز است.
۲-۲-۲-۳. روش اکتشافی: فرآیندی است که در آن دانش آموز باید مسئله ی مورد نظر را مشخص کند راه‌حل‌های ممکن را برای مسئله در نظر بگیرد. در این روش شاگردان با راهنمایی معلم یا بدون راهنمایی او به هدف مورد نظر نائل می آید. معلم فقط اصول را شرح می دهد اما درباره ی راه حل چیزی نمی گوید.
۲-۲-۲-۴. حل مسئله: فرآیندی است برای کشف توالی و ترتیب صحیح راه‌هایی که به یک هدف یا یک راه حل منتهی می‌شود. عامل اصلی در روش کاربرد تجربه‌ی قبلی فرد برای رسیدن به راه حل و پاسخی است که پیش از آن برای انسان شناخته شده نبوده است.
۲-۲-۲-۵. روش مباحثه: روش مباحثه یکی از کهن‌ترین روش‌هایی است که در طول تاریخ تعلیم و تربیت به کار رفته است. روش‌های جدید آن عبارتند از:
الف- بحث کنترل شده توسط معلم
ب- بحث آزاد
ج- بحث گروهی
۲-۲-۲-۶. روش پرسش و پاسخ: فنّی است که می‌تواند در کلیه روش‌های تدریس و فعالیت‌های آموزشی به کار رود به ویژه هنگامی که معلم می‌خواهد دانش‌آموز را به تفکر درباره‌ی مفهومی جدید یا بیان مطلبی که آموخته شده است تشویق کند. این روش ممکن است برای مرور کردن مطالبی که قبلاً تدریس شده است مفید باشد و یا وسیله‌ی مناسبی برای ارزشیابی میزان درک دانش‌آمو

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید